ANKARA — Bugünkü ara seçimler, ABD'nin iç politikasının yanı sıra dış politikasında da önemli değişimlere yol açabilir.
Cumhuriyetçilerin, Senato ve Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu kaybetmesi, Türkiye'nin savunma sanayi yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 savaş uçağı programına geri dönüş çabalarını zorlaştırabilir.
Meclis gündemindeki maddeler ve yasa teklifi
ABD'de bugün yapılan ara seçimlerde 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nin tamamı ve 100 sandalyeli Senato'nun da 35 üyesi için sandık başına gidildi. ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçi Parti'nin adayı olarak, 2016'daki seçim zaferi ve 2020'deki seçim yenilgisinin ardından 2024'te yeniden göreve seçilmiş ve 20 Ocak 2025'te ikinci dönem için başkanlık koltuğuna oturmuştu. Ülkede yapılan son kamuoyu araştırmaları Cumhuriyetçilerin Kongre'nin her iki kanadında da çoğunluğu yitirme riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
"ABD'nin dostlarına yaptırım uygulamak istemediğini"
Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde, Başkan Trump görevinin son iki yılında Demokratların çoğunlukta olduğu bir Kongre ile çalışacak. Amerikan iç siyasetinde bu duruma düşerek yasama gücü ve dolayısıyla siyasi etkisi azalan ABD başkanları için "topal ördek" tabiri kullanılıyor. ABD basınındaki bazı haber ve yorumlar, Başkan Trump'ın olası bir seçim yenilgisi sonrası daha saldırgan ve aktif bir dış politikaya yönelebileceğine bunun yanında İran'a ilişkin askeri hareketliliğinin yeniden gündeme gelebileceğine işaret ediyor.
Sürece ilişkin resmi açıklamalar ve sonraki aşama
Bu adımın atılması için önce Türkiye'nin S-400 savunma sistemlerini envanterinden çıkartıp başka bir ülkeye göndermesi gerekiyor. Bunun ardından da, Türkiye'ye dönük yaptırımların kalıcı olarak kaldırılması için yasal bir değişiklik yapılması ve yasanın Kongre'den geçmesi lazım. CAATSA, ABD Başkanı'na yaptırımların geçici bir süre için uygulanmaması için muafiyet hakkı kullanması yetkisini de veriyor.
Ancak Trump'ın Türkiye açısından bu yetkisini kullanması için somut bilgi ve gelişmelere dayalı kapsamlı bir raporu Kongre'ye iletmesi gerekiyor. Türkiye'nin önem verdiği diğer bir konu da 2019'da çıkartıldığı F-35 ortak savaş uçağı programına geri dönmek ya da bu uçaklardan satın almak. Bu uçaklar hala ABD'de hangarlarda bekletiliyor.