DIŞ HABERLER — Akşam yemeğinden sonra gelen atıştırma alışkanlığı ve yüksek kalorili gıdalara yönelme isteği bilim insanları tarafından mercek altına alındı. Araştırmalar, insanların yaklaşık üçte birinin gece saatlerinde atıştırdığını, 18-24 yaş arasındaki gençlerde ise bu oranın yüzde 80 seviyesine ulaştığını gösteriyor.
Leeds Üniversitesinden beslenme uzmanı Dr. Kristine Beaulieu, özellikle yatmadan önceki iki saat içinde besin tüketmenin kilo alımı ve obezite riskini belirgin şekilde yükselttiğini ifade etti. Araştırmalara göre insan iştahı, gün içinde tüketilen kalori miktarından bağımsız olarak biyolojik ritim gereği akşam saatlerinde en üst düzeye çıkıyor.
Hormonal döngü ve ödül mekanizması nasıl işliyor?
Bath Üniversitesinden Profesör James Betts, açlık hissini tetikleyen ghrelin hormonunun günün ilerleyen saatlerinde kanda daha yüksek seyrettiğini bildirdi. Betts, bu hormonun kahvaltı sonrasında hızla baskılandığını ancak öğle ve akşam yemeklerinin ardından aynı düşüşün yaşanmadığını kaydetti. Protein ve lif bakımından yetersiz kalan öğünlerin de gece açlık hissini körüklediği vurgulandı.
Biyolojik etkenlerin yanı sıra televizyon karşısında oturmak veya gece aç uyanmaktan endişelenmek gibi alışkanlıklar da iştahı tetikliyor. Birmingham Üniversitesinden Profesör Suzanne Higgs, çevresel faktörlerin ve öğrenilmiş rutinlerin yeme dürtüsünü doğrudan yönettiğine dikkat çekti. Geç saatlerde devreye giren beyindeki ödül sistemi ise şekerli, yağlı ve tuzlu gıdalara olan zaafı artırarak tokluk hissine rağmen tüketim isteğini canlı tutuyor.
Gece atıştırmalarını önlemek için ne yapılmalı?
Gece geç saatlerde tüketilen işlenmiş karbonhidrat ve ilave şekerlerin kan şekerini dalgalandırarak uyku düzenini bozduğu belirtiliyor. Surrey Üniversitesinden Profesör Jonathan Johnston, uykusuzluğun da ertesi gün yüksek kalorili gıdalara olan talebi artırarak bir kısır döngü yarattığını ifade etti.
Uzmanlar, gece yeme isteğiyle başa çıkabilmek için öncelikle bu durumun gerçek bir açlık mı yoksa alışkanlık mı olduğunun ayırt edilmesini öneriyor. Fizyolojik açlık durumunda gün içindeki ana öğünlerin lif ve protein yönünden güçlendirilmesi tavsiye edilirken, alışkanlığa bağlı durumlarda ise mutfakta bisküvi ve cips yerine meyve, yoğurt veya çiğ kuruyemiş gibi sağlıklı alternatiflerin bulundurulması öneriliyor.