DIŞ HABERLER — Rusya ile İran arasındaki askeri ortaklığın boyutuna dair sızdırılan yeni savunma sanayisi belgeleri uluslararası kamuoyunda yankı uyandırdı. Ukraynalı istihbarat analiz şirketi Dallas Analytics tarafından ulaşılan kayıtlara göre Moskova, Tahran yönetimine 90 adet gelişmiş güdümlü füze fırlatma sistemi sağlamayı kabul etti.
Söz konusu belgeler, Rus güçlerinin Ukrayna sahasındaki hedeflere yönelik operasyonlarda sıklıkla kullandığı taarruz helikopterlerinden ateşlenen LMUR güdümlü füzeleri için fırlatıcı tedarik edilmesini kapsıyor. Rusya'nın füze ve fırlatma sistemleri üreticisi Vympel şirketine ait Mayıs 2024 tarihli üretim takviminde, "K-10" kodlu ihracat sözleşmesi altında 90 adet fırlatıcının sipariş edildiği görülüyor. Şirket içi belgelerde bu kodun doğrudan İran'ı temsil ettiği belirtiliyor.
Üretim takvimi ve sevkiyat planı
Takvime göre teslimatların 2024 sonu ile Aralık 2025 tarihleri arasında tamamlanması öngörülüyor. Sızdırılan kayıtlar fırlatıcıların fiilen teslim edilip edilmediğine dair nihai bir teyit sunmasa da geçmiş üretim takvimleri şüpheleri artırıyor. Nitekim 2023 yılında İran için hazırlanan altı adet Yak-130 eğitim uçağına ilişkin takvimin, kamuoyuna yansıyan fiili teslimat raporlarıyla birebir örtüştüğü kaydedildi.
Bölgesel dengeler ve Washingtonın yaklaşımı
Moskova ile Tahran arasındaki askeri işbirliği, 2022'de Ukrayna'da başlayan savaşın ardından belirgin şekilde ivme kazandı. Tahran, Rusya'nın daha sonra kendi tesislerinde de lisansla üretmeye başladığı Shahed kamikaze insansız hava araçlarının ana tedarikçisi konumuna yükselmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, konuya dair yaptığı değerlendirmelerde Moskova'nın Tahran'a yönelik askeri yardım iddialarını önemsizleştirerek Rusya'nın İran'a yardım konusunda geri planda durduğunu öne sürmüştü. Ancak Avrupa istihbarat raporları, Moskova'nın Ortadoğu'daki hedeflere yönelik kritik uydu görüntüleri ve verileri İran tarafıyla paylaştığını, ayrıca patlayıcı yüklü insansız hava aracı tedarikine hazırlandığını ortaya koyuyor. Kremlin yönetimi ise çatışma sürecinde İran'a askeri teçhizat sağlandığı yönündeki iddiaları reddetmeyi sürdürüyor.