İSTANBUL — Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 10 Kasım 1938'deki vefatı, dönemin basınında yıldırım baskılar ve matem manşetleriyle tarihe geçti.
Atatürk'ün sağlığının bozulduğu dönemde uluslararası alanda süren Hatay meselesi ve dünya siyasetindeki gerilimler nedeniyle sağlık durumuna dair haberler sıkı bir denetimden geçiriliyordu. Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Dokuz Eylül Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Erkan Serçe, Atatürk'ün sağlığına dair ilk yazının Mart 1938'de Tan gazetesinde çıktığını, Ahmet Emin Yalman'ın hastalığı ima eden yazısı nedeniyle gazetenin üç ay kapatıldığını belirtti.
Sağlık Durumu Resmi Tebliğlerle Paylaşıldı
Halkın bilgi alma talebi üzerine hükümet düzenli resmi tebliğler yayımlamaya başladı. Atatürk'ün sağlık durumuna ilişkin ilk resmi tebliğ 18 Ekim 1938'de gazetelerde yer aldı. Bu tarihten sonra gazeteler yalnızca doktorların hazırladığı resmi bültenleri birinci sayfalarından yayımladı, bunların haricinde herhangi bir yorum veya kulis bilgisine yer verilmedi.
10 Kasım 1938 sabahı gazeteler bir önceki günün saat 20.00'de yayımlanan tebliğiyle basıldı. Söz konusu bültende "Saat yirmiden itibaren dalgınlık artmıştır. Umumi ahval vahamete doğru seyretmektedir. Hararet derecesi 37,06, nabız 132, teneffüs 33'tür" ifadeleri yer alıyordu.
Yıldırım Baskılarla Duyuruldu
Aynı gün öğle saatlerine doğru Anadolu Ajansı acı haberi duyuran son doktor raporunu gazetelere geçti. Raporda Atatürk'ün hayata gözlerini kapadığı resmen ilan edildi. Gelişmenin ardından birçok gazete ikinci ve yıldırım baskı yaparken, akşam gazeteleri tüm sayfalarını Atatürk'ün vefatına ayırdı.
Dönemin önde gelen yayın organlarından Akşam gazetesi okuyucularının karşısına "Bütün memleket matem içinde" başlığıyla çıkarken, Tan gazetesi ise "Türk milleti ulu şefini, insanlık büyük evladını kaybetti" manşetini attı.