Dünya

ABD'de 20 bin uçuşu aksatan arızanın nedeni araştırılıyor

Bugün için planlanan 875 uçuşun da önceden iptal edildiği bildirildi.

ABD'de 20 bin uçuşu aksatan arızanın nedeni araştırılıyor - Dosya Haber
🎙️ Haberi Sesli Dinle:

WASHINGTON — ABD'de 13 Kasım Cuma günü ülke genelinde hava trafiğinin yaklaşık beş saat durdurulmasına ve 20 binden fazla uçuşun aksamasına yol açan iletişim arızasına ilişkin incelemeler sürüyor. ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, sorunun Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) eski bakır kablo altyapısını fiber optik sisteme dönüştürme çalışmaları kapsamında L3Harris tarafından yerleştirilen ağ yönlendiricilerinden kaynaklanmış olabileceğini açıkladı.

Yetkililer, arızanın L3Harris ekiplerinin cuma günü gerçekleştirdiği rutin bakım ve güncelleme çalışmaları sırasında ortaya çıktığını değerlendiriyor. Yaşanan beş saatlik kesinti, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ABD genelinde hava trafiğinin en uzun süreli durdurulması olarak kayıtlara geçti.

İki yönlendirici aşırı veri yüklenmesine mi yol açtı?

FAA çalışanlarını temsil eden Professional Aviation Safety Specialists (PASS) sendikası, sorunun cuma günü güncellenen iki ağ yönlendiricisiyle sınırlı olduğunu bildirdi. Reuters'a konuşan bir yetkili ise söz konusu cihazların Arkansas ve Teksas eyaletlerinde bulunduğunun değerlendirildiğini aktardı.

Bakan Duffy, yeni yönlendiricilerin her dört ila beş saniyede binden fazla bağlantı girişimi üreterek diğer yönlendiricilerde aşırı veri yüklenmesine neden olduğunu belirtti. Bu durumun uçaklarla iletişimde sorunlara ve radar sistemlerinde aksamalara yol açtığını ifade eden Duffy, FAA'nın ülke genelindeki 22 hava trafik kontrol merkezinden 17'sinin arızadan etkilendiğini kaydetti.

FAA Başkanı Bryan Bedford ise sistemlerde veri iletişiminin istikrarsız hale gelmesi üzerine güvenlik amacıyla kalkışların durdurulduğunu söyledi. Bedford, hiçbir hava trafik kontrol merkezinin tamamen devre dışı kalmadığını ve iletişimin bütünüyle kesilmediğini vurguladı.

Siber saldırı ihtimali ve iptal edilen uçuşlar

Arızanın ardından Beyaz Saray'da acil toplantı düzenlenirken, federal kurumlar sorunun bir siber saldırıdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını da araştırdı. L3Harris cephesinden yapılan açıklamada, olayın ciddiyetle ele alındığı ve 13 Kasım'daki uçuş durdurma kararına yol açan koşulların anlaşılması için FAA soruşturmasına destek verildiği belirtildi.

Havacılık veri sağlayıcısı FlightAware verilerine göre, cuma ve takip eden hafta sonu boyunca binlerce uçuş iptal edildi veya gecikmeli gerçekleştirildi:

| Dönem | İptal Edilen Uçuş | Geciken Uçuş | |:---|---:|---:| | 13 Kasım Cuma | ~9.200 | ~7.500 | | 14 Kasım Cumartesi | 6.400+ | 8.000+ | | Önceden İptal (Sonraki Gün) | 875 | — |

Delta Air Lines, United Airlines ve American Airlines cumartesi günkü uçuşlarının yaklaşık yüzde 25'ini, JetBlue ise yüzde 45'e yakınını iptal etti. Hava yolu şirketleri yolculara ek ücret almadan bilet değişikliği hakkı tanırken, binlerce yolcu havalimanlarında beklemek zorunda kaldı. FAA Başkanı Bedford, operasyonların pazar günü geç saatlerde büyük ölçüde normale dönmesinin beklendiğini belirterek yolculardan özür diledi.

FAA altyapısı için 50 milyar dolarlık ek bütçe talebi

Kriz, ABD'nin eskiyen hava trafik kontrol altyapısını yeniden tartışmaya açtı. FAA'nın eski bakır kablo sisteminin bakımına yılda yaklaşık bir milyar dolar harcadığı, yaklaşık 25 yıllık ağ yönlendiricilerinin ise 2006 yılında değiştirilmesinin planlandığı ifade edildi.

ABD Kongresi'nin daha önce hava trafik kontrol ve iletişim sistemlerinin yenilenmesi için 12,5 milyar dolar kaynak ayırdığını hatırlatan Duffy, modernizasyonun tamamlanabilmesi için 50 milyar dolarlık ek finansman talebinde bulundu. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ilave kaynak ayrılmasını desteklediğini açıklarken, Demokrat üyeler Rick Larsen ve Andre Carson ortak açıklamalarında benzer bir krizin tekrarlanmaması için yönetimden hesap soracaklarını bildirdi. ABD'de 2023 yılında da FAA bilgisayar sistemlerinde bir yüklenicinin dosyaları yanlışlıkla silmesi sonucu ülke genelinde uçuşlar yaklaşık 90 dakika durdurulmuştu.

İlgili Haberler