DIŞ HABERLER — Harvard Üniversitesi tarafından Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, yapay zeka teknolojisinin fiziksel altyapısını oluşturan veri merkezlerinin çevresel maliyetini ortaya koydu. Mayıs 2024 ile Nisan 2025 arasındaki dönemi kapsayan incelemede, ABD'deki en büyük 403 veri merkezinin elektrik tüketimi ve karbon ayak izi mercek altına alındı.
Araştırma sonuçlarına göre söz konusu tesislerin elektrik tüketimi kaynaklı yıllık karbondioksit salımı yaklaşık 25,7 milyon metrik tona ulaşıyor. Aynı dönemde bu merkezlerin, yaklaşık yedi milyon hanenin yıllık elektrik ihtiyacına denk düşen 82 teravatsaat elektrik tükettiği belirlendi. Binlerce sunucu ve dev soğutma sistemlerinin çalıştığı tesislerde kullanılan elektriğin yarısından fazlasının kömür ve doğalgazdan sağlanması dikkat çekti.
Planlanan santraller Türkiye kapasitesini aşıyor
Araştırmacılardan biyoistatistik profesörü Francesca Dominici, hesaplanan salım miktarının önceki tahminlerin iki ila üç katı olduğunu belirterek, bu rakamın küçük bir Avrupa ülkesinin yıllık toplam emisyonuna denk geldiğini vurguladı. Dominici, ABD'de planlanan iki bin yeni veri merkezinin mevcut tabloyu daha da ağırlaştıracağına işaret etti.
The Guardian'ın aktardığı bir başka rapora göre ise ABD, Britanya ve Avrupa'daki teknoloji şirketleri, ulusal şebekelere bağlanmak uzun sürdüğü için tesislerinin yanına toplam 181 gigavat kapasiteli elektrik santrali kurmayı planlıyor. Bu kapasite, Türkiye'deki yaklaşık 122 gigavatlık tüm elektrik santrallerinin toplamının bir buçuk katına denk geliyor. Raporda, yapay zeka veri merkezlerinin elektrik ihtiyacının 2035 yılına kadar neredeyse dörde katlanarak küresel elektrik tüketiminin yüzde 7'sine ulaşacağı öngörülüyor.
Avrupa genelinde protestolar ve dev yatırımlar
Artan enerji tüketimi ve iklim endişeleri Avrupa'da sokak eylemlerini de beraberinde getirdi. Geçen hafta sonu aralarında İrlanda, Polonya, Danimarka, Finlandiya, İspanya, İtalya, Hollanda, Fransa ve Britanya'nın bulunduğu 15 Avrupa ülkesinde çok sayıda sivil toplum kuruluşu "Kirli Veri Merkezlerini Durdurun" eylemleri düzenledi. 6 Kasım'da Amsterdam'da bir grup gösterici Microsoft'un yeni veri merkezi inşaat alanına girerken, Berlin'de cuma günü toplanan göstericilerin sözcüsü Caro Weber, çevresel endişeler gözetilmeden yapılan inşaatların gelecek için ciddi bir tehlike oluşturduğunu söyledi.
Öte yandan Associated Press'in (AP) aktardığı PwC 2026-2050 Küresel Veri Merkezi Görünümü raporuna göre, veri merkezlerine yönelik sermaye yatırımlarının önümüzdeki dönemde katlanarak sürmesi bekleniyor. Raporda, 2026-2050 yılları arasında Avrupa'nın 5,6 trilyon dolar (küresel yatırımların yüzde 18'i), ABD'nin ise 15,1 trilyon dolar sermaye yatırımı çekeceği tahmin ediliyor.

