WASHINGTON — ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonlarının ardından tırmanan küresel enerji krizi, petrol fiyatlarını yüzde 56'nın üzerinde artışla 113 doların üzerine taşırken ABD iç pazarındaki akaryakıt maliyetlerini rekor seviyeye çıkardı. Yükselen fiyatları dengelemek amacıyla kullanılan ABD Stratejik Petrol Rezervleri (SPR), 283 milyon varile inerek 1982 yılından bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Savaş öncesinde 72,48 dolar seviyesinde işlem gören Brent petrolün varil fiyatı, çatışmalarla birlikte 126 dolar sınırını aştıktan sonra haftayı 113,43 dolardan tamamladı. Küresel piyasalardaki yükseliş doğrudan ABD pompalarına yansıdı. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre kriz öncesinde galon başına 2,98 dolar olan ortalama benzin fiyatı, 1 Kasım itibarıyla 4,17 dolara ulaşarak yüzde 40 artış kaydetti.
Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) tarafından hazırlanan analiz, Hürmüz Boğazı eksenli petrol şokunun dünya genelindeki tüketicilere toplam 468 milyar dolarlık ek yakıt maliyeti getirdiğini ortaya koydu. Bu küresel faturanın 160 milyar dolarlık kısmı doğrudan ABD ekonomisine yansıdı.
Pew Research Center'ın yayımladığı son kamuoyu araştırmasına göre, Amerikalıların yüzde 74'ü benzin ve enerji fiyatlarındaki tırmanıştan derin endişe duyuyor. Söz konusu kaygı oranı ocak ayında yüzde 43 düzeyindeydi.
| Gösterge | Kriz Öncesi | Güncel Seviye | Değişim Oranı | |:--- |:--- |:--- |:--- | | Brent Petrol (Varil) | 72,48 $ | 113,43 $ | +%56,5 | | ABD Ortalama Benzin (Galon) | 2,98 $ | 4,17 $ | +%40,0 | | Stratejik Rezervler (SPR) | - | 283 milyon varil | 1982'den beri en düşük | | ABD Ek Yakıt Maliyeti | - | 160 milyar $ | - |
Enerji uzmanları, rezervlerin eritilmesinin kalıcı çözüm sağlamadığını vurguluyor. Energy Intelligence Group ekonomisti Julien Mathonniere, piyasadaki risk primini hafifletecek tek unsurun diplomasi olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nın güvenli geçişe açılmasının rezerv satışlarından daha kritik olduğunu ifade etti. Artan akaryakıt fiyatlarının yaklaşan ara seçimlerde ekonomi yönetimi üzerinde doğrudan bir siyasi fatura oluşturması bekleniyor.