İSTANBUL — Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Abdullah Öcalan hakkında verdiği ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan mahkûmlar için şartlı tahliye imkânının bulunmamasını hak ihlali saydığı kararın üzerinden 12 yıl geçti. Gazeteci ve yazar Mehmet Altan, Medyascope'taki "Basın Tarihi" dizisinin 57'nci yazısında, AİHM içtihatları çerçevesinde "umut hakkı" kavramını ve Türkiye'deki yasal düzenleme gereksinimini gündeme taşıdı.
12 Yıllık Süreç ve AİHM İçtihadı
AİHM, 2014 yılında verdiği kararda, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılan hükümlülerin belirli bir infaz süresinden sonra durumlarının gözden geçirilmesi ve salıverilme umudunun bulunması gerektiğini belirtmişti. Mahkeme, tahliye imkânı tanınmayan ömür boyu hapis cezalarını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3'üncü maddesinde yer alan işkence ve kötü muamele yasağının ihlali olarak değerlendirmişti.
Vatandaşların alması gereken önlemler ve uyarılar
Altan yazısında, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin Türkiye'ye yönelik denetim sürecine dikkat çekerek, umut hakkının yalnızca belirli kişilere özgü bir durum olmadığını vurguladı. Mevcut ceza infaz mevzuatında AİHM standartlarına uygun bir gözden geçirme mekanizmasının oluşturulması gerektiği, bu alandaki yasal adımların uluslararası taahhütler ve anayasal ilkeler açısından taşıdığı önem değerlendirildi.