İSTANBUL — Türkiye mücevher sektörü, altın ithalatına uygulanan kota ve ek vergi düzenlemeleri nedeniyle dış pazarlarda ciddi bir kan kaybı yaşıyor. Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) verilerine ve sektör temsilcilerinin değerlendirmelerine göre, bitmiş takı ihracatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla değer bazında yüzde 30, miktar bazında ise yüzde 50 geriledi.
Küresel altın fiyatlarındaki yükseliş toplam ihracat rakamlarında zaman zaman nominal bir artış görüntüsü oluştursa da sektör temsilcileri bu tablonun gerçek performansı yansıtmadığını belirtiyor.
İç ve dış piyasa arasındaki fiyat makası açıldı
Sektörün en temel sorunu olarak 2023 yılında devreye alınan altın ithalat kotası öne çıkıyor. Kota uygulaması nedeniyle Türkiye içindeki altın fiyatları ile uluslararası piyasalar arasında kilogram başına 10 bin dolara varan farklar oluştuğu ifade ediliyor.
Dünya fiyatlarından ham maddeye erişemeyen yerli üreticiler, küresel pazarlarda fiyat tutturmakta zorlanıyor. Bu durum uluslararası alıcıların siparişlerini rakip ülkelere yönlendirmesine yol açıyor.
İstihdam ve üretim kapasitesi risk altında
Kilogram başına yaklaşık 4 bin 500 dolar seviyesinde yüksek katma değer üreten mücevher sektöründe, artan maliyetler üretim tesislerini de olumsuz etkiliyor. Sektör genelinde firma faaliyetlerinde ve istihdamda yüzde 30 ila 40 bandında düşüşler yaşandığı, yetişmiş iş gücü ile yatırımların Mısır gibi alternatif pazarlara kaymaya başladığı kaydediliyor.
Sektör temsilcileri, ihracat kaybının durdurulabilmesi için altın ithalatındaki kotanın kaldırılmasını, ek vergilerin yeniden düzenlenmesini ve gümrük süreçlerinin kolaylaştırılmasını talep ediyor. MİB yetkilileri, bu engellerin aşılması halinde sektörün yıllık 20 milyar doların üzerindeki ihracat potansiyeline yeniden ulaşabileceğini vurguluyor.

