DIŞ HABERLER — NASA'nın Landsat 9 uydusunda yer alan Operasyonel Arazi Görüntüleyicisi (OLI), Antarktika Yarımadası'nın doğusundaki Weddell Denizi'nde bulunan Vega Adası'na ait çarpıcı görüntüler kaydetti. 22 Mart 2025 ve 10 Ekim 2026 tarihlerinde çekilen uydu fotoğrafları, yukarıdan bakıldığında hemen yakınındaki Şeytan Adası'na doğru bakan dev bir kafatası silüetini andıran adadaki hızlı kar ve buzul kaybını gözler önüne serdi.
Kafatası silüeti nasıl oluşuyor?
Vega Adası'nın dikkat çekici görünümü tamamen doğal buzul ve kaya şekillerinin birleşiminden kaynaklanıyor. Buzulların arasından yükselen kayalık zirve (nunatak) boş bir göz çukurunu, buzul kenarında biriken taş ve toprak sırtı (yanal moren) ağız hattını, Bahía del Diablo (Şeytan Körfezi) Buzulu ise alt çene çizgisini oluşturuyor. Bölgenin en yağışlı ayı olan Mart 2025'te yoğun karla kaplı olan bu yapının, Ekim 2026'da kar örtüsünü büyük ölçüde yitirdiği ve altındaki koyu renkli buzul kütlesinin açığa çıktığı görüldü.
Koyu renkli buz erimeyi hızlandırıyor
Nichols College buzulbilimcisi Mauri Pelto, özellikle Haziran ayında etkili olan olağan dışı sıcak kış koşullarının Ekim ayındaki geniş çaplı buz açılmasında belirleyici olduğunu ifade etti. Kış boyunca çok az taze kar biriktiğini belirten Pelto, mevcut karın şiddetli rüzgârlarla savrulduğunu veya doğrudan su buharına dönüşerek (süblimleşme) kaybolduğunu aktardı.
"Kış mevsimi bu buzullar için hiç de ödül gibi geçmedi."
Pelto, taze karın güneş ışığının büyük kısmını yansıttığını, buna karşılık açığa çıkan koyu renkli buzun güneş enerjisini daha fazla emdiğini vurguladı. Yaz aylarına girilirken artan gün ışığı ve sıcaklıkların buzul erimesini daha da hızlandırabileceği uyarısında bulunan uzman, bahar fırtınalarıyla gelecek ince bir kar tabakasının süreci yalnızca kısa vadede yavaşlatabileceğini, erimenin sürmesi hâlinde adanın görünümünün değişeceğini kaydetti.
1982den bu yana süren izleme ve tarihi geçmiş
Vega Adası'ndaki 29 buzul, 1982 yılından bu yana uydu verileri ve hava fotoğraflarıyla takip ediliyor. 1998-1999 yazından beri ayrıntılı olarak izlenen Şeytan Körfezi Buzulu başta olmak üzere adadaki pek çok buzulun kütlesi on yıllar içinde belirgin biçimde azaldı ve alttaki ana kaya giderek daha fazla ortaya çıktı.
Ada, bilimsel gözlemlerin yanı sıra 1901-1903 İsveç Antarktika Seferi'ne ait hayatta kalma öyküsüyle de biliniyor. Gemileri buz kütleleri tarafından ezildikten sonra üç gruba bölünerek kışı ayrı noktalarda geçiren kâşiflerden iki grup, 1903 baharında kafatası silüetinin alnına denk gelen Cape Well-met noktasında buluşmuş ve bir Arjantin seferi ekibi tarafından kurtarılmıştı. Uzmanlar, önümüzdeki yaz döneminde adadaki buzul kaybının seyrini uydu verileriyle izlemeyi sürdürecek.

