PARİS — ABD merkezli teknoloji şirketi Apple, bazı iPhone modellerinin yetkili servisler dışında onarılmasını engelleyerek "planlı eskitme" uyguladığı iddiasıyla Fransa'da yargılanacak. Dosyaya yakın kaynakların aktardığına göre davanın 17 Haziran tarihinde Paris'te görülmesi bekleniyor.
Fransa basınında yer alan bilgilere göre şirket hakkında açılan dava, cihazların kullanım ömrünün kasıtlı biçimde sınırlandırıldığı iddialarına dayanıyor. Süreç, planlı eskitmeye karşı çalışmalar yürüten Fransız çevre örgütü Halte à l’Obsolescence Programmée'nin Aralık 2022 tarihinde yaptığı suç duyurusunun ardından başlatıldı. Dernek, Apple'ın yetkili servis dışındaki onarımları zorlaştırarak ürünlerin ömrünü kısalttığını ileri sürdü.
Dava hangi iPhone modellerini kapsıyor?
Yargılamaya konu edilen cihazlar arasında iPhone XS ile iPhone 12, 13, 14 ve 15 serilerinin yanı sıra 2022 yılında piyasaya sürülen iPhone SE modeli de yer alıyor. Apple'ın davada suçlu bulunması halinde 300 bin Euro'ya kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.
Aynı dernek daha önce de teknoloji devini şikâyet etmişti. Şirket, yazılım güncellemelerinin eski iPhone modellerini yavaşlatabileceği konusunda kullanıcıları yeterince bilgilendirmediği iddiasıyla açılan önceki davada 2021 yılında 25 milyon Euro para cezasına çarptırılmıştı.
Fransada planlı eskitme cezaları neler?
Üreticilerin ürünlerin kullanım ömrünü kasıtlı olarak sınırlandırıp tüketicileri daha kısa sürede yeni ürün almaya yönlendirmesi olarak tanımlanan planlı eskitme, Fransız mevzuatında ağır yaptırımlara tabi tutuluyor. Ülkede ürünlerini kasıtlı biçimde eskittiği tespit edilen şirketlerin sorumluları hakkında 2 yıla kadar hapis cezası uygulanabiliyor. Mevzuat kapsamında ayrıca 300 bin Euro'ya kadar para cezası ve şirketin yıllık gelirinin yüzde 5'ine ulaşabilen yaptırımlar da gündeme gelebiliyor.

