ANKARA — Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, yalnızca bir askeri lider değil, ezilen milletlere yol haritası sunan bağımsızlık felsefesinin de mimarıydı. Mücadelenin ideolojik boyutuna genç yaşlarda odaklanan Atatürk, arkadaşı Madam Corinne’e yazdığı mektupta hedefini, şahsi maddi ikbal değil yurduna hizmet sunacak "büyük bir düşüncenin başarısı" olarak tanımlamıştı.
Atatürk, sahada emperyalizmi mağlup eden bir ulusun kalıcı egemenliğini sağlamak için özgün bir fikri zeminin şart olduğuna inanıyordu. Türkiye’nin kendine özgü şartlarından doğan bu çözüm arayışı, Kemalizm düşünce sistemini ve tam bağımsızlık çizgisini şekillendirdi.
Altı Ok felsefesi nasıl inşa edildi?
Cumhuriyetin kurucu felsefesi aşamalı olarak kurumsallaştı. 1927 yılında cumhuriyetçilik, halkçılık, laiklik ve milliyetçilik olarak benimsenen ilkeler; 1931'de devletçilik ve devrimciliğin de eklenmesiyle "Altı Ok" halini aldı. Bu prensipler, 1935 yılındaki Cumhuriyet Halk Partisi IV. Büyük Kurultayı'nda resmen parti programına girerek devlet felsefesi haline geldi.
Bu ilkeler; ulusal egemenliği, fırsat eşitliğini, din ve vicdan özgürlüğünün güvencesi olan laikliği, ırk ayrımını reddeden yurttaşlık bilincini, halk yararına ekonomik dengeyi ve çağdaşlığın kesintisiz devamını esas aldı.
İki Mustafa Kemal anlayışı ne anlama geliyordu?
Atatürk, şahsına değil fikirlerine odaklanılması gerektiğini "İki Mustafa Kemal vardır" sözleriyle vurgulamıştı. Biri fani olan kendi bedeniyken, ikincisini memleketin her köşesinde yeni fikirler ve idealler peşinde koşan aydın halk topluluğu olarak tarif etmişti. Devrimin sürekliliğini bu ortak bilince emanet eden Atatürk'ün "Yurtta barış, dünyada barış" şiarı ve bağımsızlık felsefesi, cumhuriyetin yol haritası olmaya devam ediyor.