ANKARA — Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki (TBMM) bütçe görüşmelerinde market kasiyerlerinin ayakta çalıştırılmasına dair soruya "Bunu ilk defa duydum" yanıtını vermesi, perakende sektöründe çalışan yüz binlerce emekçinin çalışma koşullarını yeniden gündeme taşıdı.
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Elif Esen'in Meclis tutanaklarına yansıyan sorusunun ardından konuşan zincir market çalışanları, ayakta çalışma zorunluluğunun münferit değil, yıllardır fiilen uygulanan yerleşik bir baskı mekanizması olduğunu belirtti. Sektör çalışanları, sosyal medyadan gelen tepkiler üzerine kasalara sembolik sandalyeler yerleştirildiğini ancak amirler tarafından bu sandalyelerin kullanılmasının fiilen engellendiğini dile getirdi.
Kamera Takibi ve Mola Baskısı
Zincir marketlerde görev yapan kasiyerler, günde ortalama 9 saatlik mesainin büyük kısmını ayakta geçirdiklerini aktardı. Kağıt üzerinde 1,5 saat olarak gösterilen mola sürelerinin mağaza sorumlularının keyfi tutumları ve iş yoğunluğu gerekçesiyle kullandırılmadığını ifade eden çalışanlar, tuvalet molalarının dahi dakikalarla sınırlandırıldığını vurguladı.
İşyerlerinde güvenlik kameralarının hırsızlığı önlemekten ziyade personeli denetlemek amacıyla kullanıldığını belirten işçiler, müşterinin bulunmadığı anlarda dahi oturmalarına izin verilmediğini, sürekli temizlik ve reyon düzenleme gibi işlere yönlendirildiklerini kaydetti.
Perakendede 15 Milyonu Aşkın Kayıtlı Çalışan
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre Türkiye genelinde perakende ticaret sektöründe 1 milyon 531 bin 146 sigortalı çalışan bulunuyor. Sektördeki en büyük dört zincir marketin toplam şube sayısı ise 43 bini aşmış durumda. Çalışma koşullarına ilişkin şikayetlerini dile getiren kasiyerler, denetim mekanizmalarının işletilmesini ve keyfi uygulamalara son verilmesini talep ediyor.