DIŞ HABERLER — ABD'nin kuzeydoğusunda yaşayan 28 yaşındaki Karl adlı hasta, geçirdiği beyin ameliyatının ardından insan yüzlerini kedisi Luna'nın yüz özellikleriyle birlikte algılamaya başladı. İki yıldır devam eden ve çoğunlukla birkaç saat süren belirtilerin, bazı günler bütün güne yayıldığı bildirildi.
Karl, beyin kanamasına yol açma riski taşıyan bir damar yumağının, tıbbi adıyla arteriyovenöz malformasyonun çıkarılması için ameliyat edildi. Operasyonun ardından ortaya çıkan nadir vaka, Dartmouth Koleji ile Brigham ve Kadın Hastanesi araştırmacıları tarafından incelenerek Cortex dergisinde yayımlandı.
Sağ temporal lob ve algı bozukluğu bağlantısı
Araştırmacıların aktardığına göre Luna'nın yüz hatları, Karl'ın gördüğü insan yüzlerine sonradan eklenmiş bir görüntü gibi durmuyor. Yüzle bütünleşen bu özellikler, karşısındaki kişinin açısı ya da Karl'ın bakış mesafesi değiştiğinde doğal biçimde şekilleniyor.
Bilim insanları, yüzlerin işlenmesinde önemli rol oynayan sağ temporal lobun bir bölümünün ameliyat sırasında çıkarılmasının, yaşanan bu değişimle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor. Bu tür görsel algı bozuklukları tıp literatüründe palinopsi (daha önce görülen bir görüntünün ortadan kalktıktan sonra yeniden algılanması) ve prosopometamorfopsi (yüzlerin biçiminde veya özelliklerinde bozulmalar yaşanması) kavramlarıyla açıklanıyor.
Yapay zekâ ile görselleştirme ve 1986 vakası
Dartmouth Koleji'nden psikolog ve beyin bilimci Brad Duchaine, Karl'ın insan yüzlerinde kedisinin özelliklerini, kedisinde ise insan yüzüne ait hatları görebildiğini belirtti. Duchaine'e göre bu durum, hafızada saklanan yüz özelliklerinin o anda algılanan görüntüyü etkileyebildiğine işaret ediyor. Karl ile Duchaine, yaşanan deneyimi başkalarına aktarabilmek için yapay zekâ araçlarıyla temsilî görseller de oluşturdu.
Cortex dergisinde 1986 yılında yayımlanan bir başka vakada ise 58 yaşındaki bir kadın, otobüste bir yolcunun kaniş cinsi köpeğine baktıktan sonra diğer yolcuların yüzlerini de köpek yüzü olarak algılamıştı. Felç kaynaklı beyin hasarı bulunan bu hastada da hayvanlara ait yüz özelliklerinin ağaçlarda veya mobilyalarda değil, yalnızca insan yüzlerinde belirmesi dikkat çekmişti. Araştırmacılar, bu algı bozukluklarının nasıl ortaya çıktığını daha iyi anlamak için yeni vaka incelemelerine ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

