ANKARA — Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, binaların taşıyıcı sistemlerine yönelik kolon kesme ve duvar yıkma gibi izinsiz müdahaleleri önlemek amacıyla yeni bir periyodik denetim sistemini yürürlüğe koymaya hazırlanıyor. Hazırlanan yönetmelik taslağına göre, 2021 yılından itibaren iskan izni almış ve Bina Kimlik Sertifikası (BKS) bulunan yapılar, beş yılda bir zorunlu gözlemsel denetimden geçirilecek.
Uygulama kapsamında bakanlık tarafından görevlendirilecek yapı denetim kuruluşları, binaların bodrum ve zemin gibi kritik katlarındaki taşıyıcı kolonları, kat sayılarını ve bina taban alanının ruhsata uygunluğunu yerinde inceleyecek. Denetim ekipleri ayrıca dış cephe çıkmalarını, istinat duvarlarını, asansörlerin periyodik bakımlarını ve binada güçlendirme gerektiren yapısal çatlakların bulunup bulunmadığını kontrol formuna işleyecek.
Usulsüzlük Yapan Sorumlular Teknik Raporla Belirlenecek
Her yıl ocak ayında elektronik sistem üzerinden atanacak yapı denetim kuruluşları, iki ay içinde bina yöneticisi, kat maliklerinden biri veya mahalle muhtarı refakatinde inceleme yapacak. İnceleme ekiplerinin engellenmesi veya tehdit edilmesi halinde denetimler kolluk kuvvetleri eşliğinde tamamlanacak.
Taşıyıcı sisteme fiziki müdahale ya da projeye aykırılık tespit edilmesi durumunda deliller fotoğraf ve video kayıtlarıyla belgelenecek. Hazırlanacak teknik raporda usulsüzlüğün gerçekleştiği dönem, ilgili yapı denetim kuruluşu, şirket müdürleri ve denetçi personelin sicil numaraları açıkça yer alacak. Rapor doğrultusunda belediyeler ve valilikler tarafından İmar Kanunu uyarınca mühürleme, güçlendirme veya yıkım işlemleri başlatılacak.
Düzenleme uyarınca ayrıca 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren inşaat alanı 10 bin metrekareyi aşan yeni yapılarda, Enerji Kimlik Belgesi'nin yanı sıra Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi sunulması da zorunlu hale gelecek.