DIŞ HABERLER — Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'ndeki (CERN) Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda görev yapan bilim insanları, evrenin temel yapı taşlarına ve Büyük Patlama sonrasına ışık tutacak tarihi bir keşfe imza attı. LHCb deney grubu, parçacık fiziğinde 1982 yılından bu yana teorik olarak öngörülen ancak deneysel olarak yakalanamayan evrenin en nadir parçacık bozunmalarından birini ilk kez tespit etti.
10 milyarda bir gerçekleşen kuantum sıçraması
"Zepto-evren" (zeptoverse) olarak adlandırılan mikroskobik ölçekte yürütülen deneyde, evrenin temel yapı taşlarından biri olan $B_d$ mezonunun bozunma süreçleri mercek altına alındı. Işık hızına yakın proton çarpışmalarıyla Büyük Patlama'dan hemen sonra var olan ancak günümüz evreninde doğal olarak bulunmayan "güzellik kuarkı" laboratuvar ortamında yeniden üretildi. Saniyenin trilyonda biri kadar kısa sürede yok olan bu parçacıkların izini süren araştırmacılar, her 10 milyar parçacık ölümünde yalnızca bir kez meydana gelen bir bozunmayı yakaladı. Kuantum alanından bir müon ile anti-müon çıkmasıyla sonuçlanan süreç, gelişmiş yapay zekâ algoritmaları ve hassas dedektörler yardımıyla arka plandaki devasa veri gürültüsünden ayrıştırılarak kaydedildi.
Yeni fizik kurallarının kapısı aralanıyor
Cambridge Üniversitesi'nden Dr. Harry Cliff liderliğindeki analiz ekibi, tespitin 3.2 sigma istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaştığını duyurdu. Mevcut Standart Model'in evrendeki karanlık maddeyi ve maddenin anti-maddeye neden baskın geldiğini açıklamakta yetersiz kaldığını vurgulayan fizikçiler, bu nadir bozunmanın bilinmeyen fizik kurallarını anlamak adına kritik bir dönüm noktası sunduğunu belirtti. Bilim insanları, 2030'lu yıllarda planlanan donanım güncellemeleriyle çarpışma sayısının 10 katına çıkarılacağını ve mikro evrenin sırlarının adım adım aydınlatılacağını ifade ediyor.