ANKARA — Adalet Bakanlığı’nın 2023‑2028 dönemi cezaevi istatistiklerine göre, hükümlü başına düşen toplam kullanım alanı 29,2 m²’den 2025’te 24 m²’ye, 2026 yılı sonunda 21 m²’ye ve 2028 hedefinde 15,75 m²’ye gerilemesi öngörülüyor. Bu alan daralması sadece koğuşları değil, cezaevlerinin tüm kullanım alanını kapsıyor.
Operasyonda gözaltına alınan şüpheliler ve deliller
Bakanlık verileri, 304 bin kapasiteye sahip 402 cezaevinde 4 Kasım itibarıyla 437 bin 889 tutuklu ve hükümlünün bulunduğunu gösteriyor; doluluk oranı yüzde 144’e ulaşmış durumda. Yoğun nüfus artışı ve tutuklama sayısındaki yükseliş, mevcut altyapının yetersiz kalmasına yol açıyor.
Cezaevi Kapasite Krizi
Sayıların yalnızca istatistik olarak okunması, insan hakları açısından kritik bir sorunu göz ardı eder. Alan daralması, mahkumların temel yaşam koşullarını - yatak, hareket alanı, hava ve ışık - kısıtlıyor. Uzmanlar, bu durumun hem fiziksel sağlığı hem de rehabilitasyon sürecini olumsuz etkilediğini vurguluyor. Bakanlık, gelecekteki hedeflerde alanı daha da azaltmayı planlasa da, uluslararası insan hakları standartları bu yönüyle eleştiriliyor.
Bu bağlamda, cezaevlerinin sadece cezalandırma değil, aynı zamanda toplumsal yeniden entegrasyon alanı olması gerektiği hatırlatılıyor. Alan daralmasının uzun vadeli etkileri, mahkumların psikolojik durumu ve topluma dönüş şansları üzerinde derinlemesine incelenmeli.