ANTALYA — Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da gerçekleştirilecek. Türkiye'nin ev sahipliğinde ve başkanlığında düzenlenecek zirvede, Avustralya başmüzakereci rolünü üstlenecek. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı zirvenin öncelikli başlıklarını "Sıfır Atık", "Metan Azaltımı", "Temiz Enerji", "İklim Dostu Dirençli Kentler" ve "Yeşil Sanayileşme" olarak duyururken, açıklanan resmi veriler ülkedeki çevresel göstergelerin seyrini gözler önüne serdi.
Sera gazı salınımı 30 yılda yüzde 155 arttı
TÜİK ve uluslararası çevre raporlarına yansıyan istatistiklere göre, Türkiye'de 1990 ile 2024 yılları arasında sera gazı salınımı yüzde 155 artış göstererek 228,9 milyon ton karbondioksit eşdeğerinden 584,5 milyon tona ulaştı. Kişi başına düşen yıllık sera gazı miktarı ise 4,2 tondan 6,8 tona çıktı. Türkiye, küresel nüfus sıralamasında 18'inci sırada yer alırken, yıllık sera gazı emisyonunda dünyada 16'ncı sıraya yerleşti.
Sektörel bazda incelendiğinde, Türkiye'deki sera gazı salınımında en yüksek pay yüzde 71,6 ile enerji sektörüne ait. Enerjiyi yüzde 13 ile tarım, yüzde 12,8 ile endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı, yüzde 2,6 ile atık sektörü takip ediyor. Zirvenin öncelikli maddelerinden biri olan metan gazı salınımında da küresel ortalama yüzde 11 seviyesindeyken, Türkiye'de bu pay yüzde 13 olarak ölçüldü.
İthal hurda ve atık verileri dikkat çekti
Zirvenin ana temasını oluşturan Sıfır Atık hedefine karşın, dış ticaret verileri Türkiye'nin atık ithalatında yüksek rakamlara ulaştığını gösteriyor. Türkiye, Avrupa Birliği'nin ihraç ettiği toplam atığın üçte birine karşılık gelen yıllık 12,8 milyon tonluk bölümünü ithal ediyor. Ülkenin yıllık toplam hurda demir çelik ithalatı ise 18,7 milyon ton seviyesinde gerçekleşti.
İzmir Kalkınma Ajansı'nın (İZKA) gemi geri dönüşüm sektörü raporuna göre, Aliağa tesislerinde yürütülen söküm işlemleriyle Türkiye, dünyada en çok gemi geri dönüşümü yapan ilk dört ülke arasında yer alıyor. Geri dönüşüm süreçleri sanayiye hammadde sağlarken, depolanan cüruf ve ergitme aşamasında oluşan emisyonlar çevre yönetimi açısından kritik başlıklar arasında bulunuyor.
| Gösterge | 1990 | 2024 / Güncel | Değişim Oranı (%) | |:--- |:--- |:--- |:--- | | Toplam Sera Gazı Salınımı (Milyon Ton CO2e) | 228,9 | 584,5 | +%155,0 | | Kişi Başı Salınım (Ton CO2e / Kişi) | 4,2 | 6,8 | +%61,9 | | Küresel Sıcaklık Artışı (Sanayi Öncesine Göre) | - | +1,55 °C | Rekor Seviye | | Enerji Sektörünün Emisyondaki Payı | - | %71,6 | En Yüksek Pay | | Yıllık Hurda Çelik İthalatı (Milyon Ton) | - | 18,7 | Yüksek Hacim |
Dünya Meteoroloji Teşkilatı verilerine göre 2024 yılı, sanayi devrimi öncesi ortalamanın 1,55 °C üzerine çıkarak küresel ölçekte kaydedilen en sıcak yıl oldu. Antalya'daki COP31 Zirvesi'nde 190'ı aşkın ülkenin temsilcileri, Paris Anlaşması hedefleri doğrultusunda emisyon azaltım taahhütlerini ve finansman mekanizmalarını müzakere edecek.