İSTANBUL — Erken teşhis, doğru tedavi planlaması ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla kontrol altına alınabilen diyabet konusunda uzmanlardan kritik uyarılar geldi. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Can Akçura, herhangi bir şikâyet bulunmasa bile 35 yaşından itibaren düzenli tarama testlerinin yapılması gerektiğini açıkladı.
Sessiz ilerleyen belirtilere dikkat
Diyabetin, pankreasın yeterli insülin üretememesi ya da üretilen insülinin vücut tarafından etkin kullanılamaması neticesinde kandaki glukoz seviyesinin yükselmesiyle ortaya çıktığını ifade eden Dr. Can Akçura, hastalığın uzun süre hiçbir belirti vermeden ilerleyebileceğine işaret etti. Akçura; sık idrara çıkma, aşırı susama, sürekli halsizlik, açıklanamayan kilo kaybı ve bulanık görme gibi semptomların dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Kişinin kendisini sağlıklı hissetmesinin kan şekerinin dengede olduğu anlamına gelmediğini belirten Dr. Akçura, "Belirtileri fark edenlerin vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurması, risk grubundaki bireylerin ise yakınması olmasa da taranması gerekir. Teşhiste açlık kan şekeri, HbA1c ve hekim kararına göre şeker yükleme testi gibi tetkiklerden yararlanılır" dedi.
Kimler yüksek risk grubunda yer alıyor?
Ailesinde diyabet öyküsü bulunanlar, fazla kilolu veya obez bireyler, hareketsiz bir yaşam sürenler ve yüksek tansiyon hastalarının yüksek risk taşıdığını aktaran Dr. Akçura, gebelik şekeri geçiren kadınların da ilerleyen yıllarda Tip 2 diyabet açısından yakın izlenmesi gerektiğini kaydetti. Amerikan Diyabet Derneği'nin 2026 yılı rehberine değinen Akçura, başka bir risk faktörü bulunmasa dahi yetişkinlerde taramalara en geç 35 yaşında başlanması gerektiğini, ek risk taşıyanlarda ise bu sürecin daha erken yaşlara çekilmesinin şart olduğunu söyledi.
Haftada 150 dakika tempolu yürüyüş koruyor
Tip 2 diyabetin önlenmesinde ve kontrolünde sağlıklı beslenme ile düzenli fiziksel aktivitenin belirleyici rol oynadığını ifade eden Akçura, haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta egzersiz yapılmasını, tütün ürünlerinden kaçınılmasını tavsiye etti. Diyabet takibinin sadece kan şekeri ölçümünden ibaret olmadığını hatırlatan Dr. Akçura; göz, böbrek, sinir sistemi, ayak sağlığı, tansiyon ve kolesterol kontrollerinin de düzenli yapılması gerektiğini sözlerine ekledi.