ANKARA — İktisatçı Mahfi Eğilmez, mesken abonelerinin elektrik ve doğalgaz faturalarında devlet desteği kapsamını daraltan yeni düzenlemeleri değerlendirdi. Eğilmez, tüketicilerin karşılaşacağı maliyet artışının genel bir tarife zammından ziyade sübvansiyon kapsamının kademeli olarak küçülmesinden kaynaklanacağını belirtti.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) kararlarına göre, konut abonelerinde yıllık son kaynak tüketim limiti 2025'te 5 bin kilovatsaat, 2026'da ise 4 bin kilovatsaat olarak uygulanmıştı. Kurulun aldığı son kararla birlikte bu eşik, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yıllık 3 bin kilovatsaate indirilecek. Bu seviye, haneler için aylık ortalama 250 kilovatsaatlik bir tüketime karşılık geliyor. Düzenlemenin toplam mesken abonelerinin yüzde 14,7'sini oluşturan yaklaşık 6,5 milyon haneyi etkileyeceği hesaplanıyor.
Yüksek tüketim tarifesi nasıl devreye girecek?
Belirlenen tüketim eşiğini aşan konutlar doğrudan yüksek tüketim tarifesine geçirilmeyecek. Uygulama, yıllık sınırın aşıldığı ayı izleyen üçüncü ayın ilk gününden itibaren geçerli olacak. Örneğin, 2026 yılı içinde 3 bin kilovatsaat sınırını ekim ayında dolduran bir tüketici 1 Ocak 2027'de, aralık ayında aşan bir tüketici ise 1 Mart 2027 itibarıyla yüksek tüketim tarifesi üzerinden faturalandırılacak.
Doğalgaz tarafında ise BOTAŞ tarafından illere, mevsim şartlarına ve ısınma gereksinimine göre farklı kademeli tüketim sınırları uygulanıyor. Kasım ayında tüketim sınırı İstanbul'da 136,01 metreküp, Ankara'da 283,78 metreküp, İzmir'de ise 67,97 metreküp olarak belirlenirken; aralık ayında bu eşik İstanbul için 259,35 metreküpe, Ankara için 420 metreküpe çıkıyor.
| Dönem / Hizmet | Yıllık Tüketim Limiti (kWh) | Aylık Ortalama Tüketim (kWh) | Etkilenen Abone Oranı | Tahmini Hane Sayısı | |:--- |:--- |:--- |:--- |:--- | | 2025 (Elektrik) | 5.000 | ~416 | — | — | | 2026 (Elektrik) | 4.000 | ~333 | — | — | | 2027 (Elektrik) | 3.000 | ~250 | %14,7 | ~6,5 Milyon |
Yüksek tüketim her zaman yüksek gelir anlamına gelmez
Tüketim miktarına odaklanan kademeli modelin kamu bütçesi üzerindeki sübvansiyon yükünü hafifletmeyi amaçladığını aktaran Eğilmez, sistemin adil gelir dağılımı ve sosyal koruma yönünden riskler barındırdığına işaret etti. Ulusal elektrik tarifesinin toptan değiştirilmediğini, esas olarak desteklenen tüketici havuzunun daraltıldığını vurgulayan Eğilmez, değerlendirmesinde şu noktalara dikkat çekti:
"Yüksek tüketim her zaman yüksek gelir anlamına gelmiyor. Büyük bir evde yaşayan kalabalık bir aile, yalıtımı yetersiz bir konutta oturan düşük gelirli bir hane veya soğuk bir bölgede yaşayan bir vatandaş da destek kapsamının dışına çıkabilir. Tüketim miktarını esas alan bir destek sistemi, gelir düzeyini esas alan bir sosyal yardım sisteminin yerini bütünüyle tutamaz. Enerji politikalarının temel amacı yalnızca tüketimi azaltmak değil, enerjiye erişimi sürdürülebilir ve adil bir biçimde sağlamaktır."