DIŞ HABERLER — Elon Musk'ın elektrikli araç üreticisi Tesla ile uzay taşımacılığı şirketi SpaceX'i tek çatı altında birleştirme planının perde arkasına dair kurumsal yönetim analizleri yayımlandı. İki şirketin yönetim kurullarının birleşmeyi değerlendirmek üzere özel komiteler kurduğunu açıklaması, planlanan yapının finansal getirilerden çok Musk'ın şirketler üzerindeki mutlak oy hakkını güvence altına almayı amaçladığını ortaya koydu.
Farklı hisse yapıları kontrolü kolaylaştırıyor
Kurumsal yönetim uzmanları ve akademisyenler, kamuoyuna yansıyan trilyon dolarlık teşvik paketleri ile Mars kolonisi hedeflerinin asıl amacı gölgelediğini belirtiyor. Delaware Üniversitesi Kurumsal Yönetim Merkezi Kurucu Direktörü Charles Elson, birleşme adımının şirket yönetiminde tam hâkimiyet kurma arayışının bir parçası olduğunu vurguladı.
İki şirketin sermaye ve hisse yapıları incelendiğinde SpaceX, Musk'a henüz hak ediş şartları tamamlanmadan peşin oy kullanma imkânı tanıyor. Bu model sayesinde Musk, finansal veya operasyonel koşullara bağlı kalmaksızın SpaceX üzerinde yaklaşık yüzde 85 oranında oy hakkını elinde bulunduruyor.
Buna karşılık Tesla'da geçtiğimiz yıl onaylanan 1 trilyon dolarlık paket, Musk'ın yalnızca yüksek pazar değeri ve operasyonel hedeflere ulaştıkça ek oy gücü kazanmasını şart koşuyor. Musk bu hedeflerin tamamını tuttursa dahi Tesla'daki nihai oy hakkı yüzde 29 seviyesinde kalıyor.
Birleşme senaryosunda oy hakkı yüzde 56ya çıkıyor
Analistlerin mevcut piyasa değerlemeleri üzerinden hazırladığı projeksiyonlara göre, SpaceX'in Tesla'yı devralması durumunda Musk yeni ortak yapının yüzde 37 hissesine sahip olacak. Buna karşın SpaceX hisselerinin standart paylara kıyasla 10 kat daha fazla oy hakkı taşıması nedeniyle, Musk'ın birleşik şirketteki toplam oy gücü yüzde 56'ya ulaşacak.
Olası birleşmede Tesla'nın piyasa değerinin 1,6 trilyon dolardan 2 trilyon dolara yükselmesi beklenirken, Musk'ın bu süreçte yaklaşık 20 milyar dolarlık hisse ödülü alabileceği hesaplanıyor. Uzmanlar, finansal ödüllerin ötesinde birleşmenin asıl motivasyonunun Tesla yönetimindeki olası görevden alma risklerini bertaraf etmek ve şirket yönetimini kalıcı biçimde kontrol altına almak olduğunu değerlendiriyor.