ANKARA — Türkiye'de 17 milyondan fazla emekliyi ilgilendiren yeni maaş düzenlemesinde "yaş" ve "prim ödeme gün sayısı" kriterleri öne çıkıyor. Hükümet kanadından gelen son açıklamalar, ocak ayında yapılacak artışlarda tüm emeklilere eşit seyyanen zam yerine kademeli ve şarta bağlı bir model üzerinde çalışıldığını gösteriyor.
TRT Haber yayınında konuşan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, emekli düzenlemesinin yıl bitmeden Meclis'e sunulacağını belirtti. Çalışmanın yalnızca en düşük aylıkları değil sistemin genelini kapsadığını vurgulayan Yılmaz, prim ödeme gün sayısı ve yaş gibi faktörlerin masada olduğunu, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli sürdürülebilirliği gözetilerek enflasyonun üzerinde bir artış hedeflendiğini ifade etti.
Şimşekten aralık takvimi ve kaynak açıklaması
Kanal 7 yayınında değerlendirmelerde bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise teknik çalışmaların büyük ihtimalle aralık ayında tamamlanacağını açıkladı. Ödemelerin yaşa ve ödenen prim gün sayısına göre farklılaştırılacağını belirten Şimşek, bu yaklaşımı adalet ilkesiyle savundu. Şimşek, 2027 ve sonraki yıllarda deprem harcamalarının azalması, eşel mobil sisteminin sona ermesi ve kayıt dışılıkla mücadeleden elde edilecek ilave gelirlerin emekli iyileştirmeleri için mali alan yaratacağını kaydetti.
Kök aylık ve 65 yaş sınırı tartışması
Kulislerde konuşulan 65 yaş üstü, çalışmayan ve dar gelirli emeklilere ek ödeme veya daha yüksek refah payı verilmesi senaryosu ise çeşitli kesimlerin tepkisini çekiyor. DİSK-AR verilerine göre her üç emekliden ikisi geçinebilmek için çalışmak ya da iş aramak zorunda kalıyor. Prof. Dr. Aziz Çelik'in paylaştığı verilere göre kök aylığı taban aylığın altında kaldığı için 23 bin 552 lira olan en düşük emekli maaşını alanların sayısı 2019'da 800 bin iken bugün 5 milyon 17 bin kişiye ulaştı ve bu kesimin yaklaşık yarısı 65 yaşın altında bulunuyor. Eski AKP Milletvekili Şamil Tayyar ile EYT Dernekleri Federasyonu Kurucu Başkanı Gönül Boran Özüpak da yaş ve çalışma durumuna göre ayrım yapılmasına karşı çıktı.
2027 bütçesindeki sosyal güvenlik ödeneği
Öte yandan 2027 bütçe teklifinde sosyal güvenlik programı ödeneği 1 trilyon 872 milyar liradan 2 trilyon 887 milyar liraya yükseliyor. Ancak 1 trilyon 15 milyar liralık bu artışın içinde SGK'ye yapılan aylık katkılar, bayram ikramiyeleri, sağlık ödemeleri ve enflasyon farkları da yer alıyor. Teklifte yer alan 4 trilyon 879 milyar liralık toplam vergi harcamasının 2 trilyon 907 milyar liralık bölümünün şirket istisnalarından oluşması da bütçe tercihlerine yönelik tartışmaları beraberinde getiriyor. Düzenlemenin nihai kapsamı ve oranları aralık ayında Meclis'e sunulacak taslakla netleşecek.