ANKARA — Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla çalışma ve ekonomi bürokrasisi, emekli aylıklarının iyileştirilmesi ve sosyal güvenlik sisteminin dengelenmesine yönelik yeni bir düzenleme taslağı hazırlıyor. "Herkese aynı değil, herkese adil zam" prensibiyle şekillendirilen taslak, emeklilerin alım gücünü korurken prim adaletsizliğini gidermeyi amaçlıyor.
Yeni sistem üç temel sacayağına dayanıyor
Hazırlanan yeni modelde adaletli ve sürdürülebilir bir yapı kurulması adına üç temel yaklaşım öne çıkıyor:
- Genel Gelir Koruması: Enflasyon karşısında bütün emeklilerin satın alma gücünü güvenceye alacak ortak bir artış mekanizması oluşturulması hedefleniyor. Böylece hiçbir emekli, yalnızca bulunduğu prim veya yaş grubu nedeniyle genel zamdan mahrum kalmayacak.
- Ayrı Sosyal Destek Mekanizması: En düşük aylık alan ve ekonomik olarak kırılgan durumdaki emekliler, doğrudan primli sistem üzerinden değil, ayrı bir sosyal destek mekanizmasıyla desteklenecek. Yardımlar aylığın nominal tutarından ziyade hane geliri ve geçim koşullarına göre belirlenecek.
- Prim Kazanımının Korunması: Daha uzun süre sigortalı kalan, yüksek prime esas kazanç ödeyen vatandaşların hakları korunacak. Taban aylık tamamlama uygulamaları, yüksek prim ödeyenlerin aleyhine bir tablo oluşturmayacak.
Prim adaleti ve bütçe dengesi gözetilecek
Düzenlemede yaş kriteri özellikle sosyal destek ihtiyacını tespit eden tamamlayıcı bir unsur olarak planlanıyor. Emekli sayısı, yaşam süresi ve çalışan-emekli aktüeryal dengesi gibi bütçe gerçeklerini gözeten taslak metinde, 7 bin, 8 bin ve 9 bin gün prim ödeyen sigortalıların hak kaybı yaşamaması hedefleniyor.
Ekonomi kurmaylarının üzerinde çalıştığı düzenlemenin teknik analizleri tamamlandıktan sonra kamuoyuyla paylaşılması ve yasalaşma sürecine girmesi bekleniyor.