İSTANBUL — Enflasyonun yarattığı satın alma gücü kaybı, toplumun tüm kesimlerini aynı ölçüde etkilemiyor. Gelir ve servet dağılımındaki eşitsizlikler nedeniyle, kazancının büyük bölümünü gıda, barınma, enerji ve ulaşım gibi ertelenemeyen ihtiyaçlara ayıran dar gelirli haneler fiyat artışlarından daha ağır etkileniyor.
Harcama sepetindeki ağırlık farkı
Hanelerin harcama yapısı, enflasyonun etkisini belirleyen temel unsurların başında geliyor. Örneğin aylık 30 bin lira gelire sahip bir hanenin gıda ve barınma için 15 bin lira harcaması, bütçesinin yarısının bu iki kaleme gitmesi anlamına geliyor. Aylık 100 bin lira kazanan bir hanede aynı giderler 30 bin lirayı bulsa bile gelire oranı yüzde 30 düzeyinde kalıyor. Bu durum düşük gelirli ailelerin gıda kalitesinden ödün vermesine veya daha uzak konutlara taşınmasına yol açabiliyor.
Ücret artışları ve borçlanma etkisi
Mal ve hizmet fiyatları yıl boyunca yükselirken ücretlerin ve emekli aylıklarının belirli dönemlerde güncellenmesi alım gücünü eritiyor. Bir çalışanın maaşı yüzde 25 artarken fiyatların yüzde 40 yükselmesi, nominal artışa rağmen reel gelir kaybı doğuruyor. Birikimi olan kesimler gayrimenkul, altın veya döviz gibi varlıklarla korunabilirken, asgari ücretliler ve düşük emekli aylığı alanlar beklenmedik giderler karşısında borçlanmak zorunda kalıyor.

