İSTANBUL — Topkapı Sarayı'nda muhafaza edilen ve Fatih Sultan Mehmet'in şahsi kütüphanesinde yer alan Homeros'un dünyaca ünlü İlyada Destanı el yazması üzerinde yürütülen bilimsel araştırmada tarihi bulgulara ulaşıldı. İstanbul Üniversitesi (İÜ) Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hamdi Şahin tarafından gerçekleştirilen paleografik ve kodikolojik incelemeler, 260 yapraklık eserin İstanbul merkezli bir yazım atölyesinde kopyalanmış olabileceğini ortaya koydu.
Ahşap kapak üzerine baskılı deriyle ciltlenen ve 26,2 x 19,8 santimetre ebatlarında olan el yazmasının kapağının iç kısmındaki kayıtlar, eserin geçmişine ışık tutuyor. Yapılan tetkiklerde, Eski Yunanca mülkiyet notunun eserin Patrik 2. Gennadios'un şahsi koleksiyonuna ait olduğunu gösterdiği belirlendi. Aynı alanda yer alan Fransızca ve Osmanlıca etiketlerin ise eserin 13. Yüzyıla tarihlendiğini ve İlyada Destanı'nı içerdiğini belgelediği, sol alt bölümde Topkapı Sarayı Tahrir Komisyonu mührü ile envanter numaralarının bulunduğu kaydedildi.
Usta Hattatın İleri Düzey Yazı İşçiliği
Bilimsel incelemelerde eserin sayfa kurgusu, metin kalitesi ve kapsamlı şerhlerin bir arada bulunması, üretimin dönemin İstanbul yazım atölyelerinde şekillendiğine işaret ediyor. Eserin ana metninin son derece okunaklı ve büyük karakterlerle yazıldığı, geniş kenar boşluklarında ise küçük ve sıkı bir hatla detaylı açıklamaların yer aldığı tespit edildi. Başlıklar, büyük harfler ve şerh yönlendirmelerinin kırmızı mürekkeple hazırlanması, eserin planlı ve kurumsal bir süreçten geçtiğini kanıtlıyor.
El yazmasının 5'inci yaprağında Homeros'un biyografisi, soy ağacı ve doğum yerine dair bilgiler ile destanın ilk kitabının özeti yer alıyor. İlyada Destanı'nın orijinal anlatımının başladığı 7'nci yapraktan itibaren ise metnin sayfa ortasına kusursuz bir simetriyle yerleştirildiği ve Orta Bizans dönemi yazma kültürünün seçkin bir örneği olduğu ifade ediliyor.