DIŞ HABERLER — Fildişi Sahili'nde 1999 darbesi, 2002 yılında başlayan iç savaş ve 2010-2011 seçim sonrası çatışmaların bıraktığı derin izler toplum hafızasında yerini koruyor. Ülkede toplumsal birlikteliği ve barış kültürünü pekiştirmek amacıyla her yıl kutlanan 15 Kasım Ulusal Barış Günü, kalıcı uzlaşı beklentilerini yeniden gündeme taşıdı.
Ulusal Barış Günü, ülkenin ilk Cumhurbaşkanı Felix Houphouet-Boigny'nin 1993 yılındaki vefatının ardından tırmanan siyasi gerilimler ve 1995 cumhurbaşkanı seçimleri sırasında yaşanan olayların gölgesinde ortaya çıktı. Dönemin Cumhurbaşkanı Henri Konan Bedie, 7 Mart 1996 tarihinde aldığı kararla 15 Kasım gününü resmen "Ulusal Barış Günü" ilan etti.
Siyasi Krizlerin ve Çatışmaların Ağır Bilançosu
Uluslararası ve ulusal raporlar, ülkedeki siyasi krizlerin yol açtığı insani kayıpları açık biçimde ortaya koyuyor. İnsan Hakları İzleme Örgütünün (HRW) 2007 Dünya Raporu verilerine göre, 2002 yılında patlak veren siyasi ve askeri kriz nedeniyle yaklaşık 750 bin kişi ülke içinde yerinden edildi.
Fildişi Sahili Ulusal Soruşturma Komisyonu raporuna göre 2010-2011 dönemindeki seçim sonrası çatışmalarda 3 bin 248 kişi yaşamını yitirdi. Hükümet tarafından açıklanan resmi verilere göre ise 2020 yılındaki seçim bağlantılı şiddet olaylarında 85 kişi hayatını kaybederken 484 kişi yaralandı.
Barış Yalnızca Bir Söz Değil Davranış Biçimidir
Türkiye'deki Fildişi Sahilliler Topluluğu Başkanı Soumaila Adams Kone, 2002 krizinde çocuk yaşta yaşadığı olayların hafızasından silinmediğini belirtti. Liberya ve Gine sınırına yakın Danane kentinde ailesiyle yaşadığı dönemi anlatan Kone, çatışmaların başlamasıyla kentin bir gecede askeri kampa dönüştüğünü ve birçok ailenin evini terk etmek zorunda kaldığını ifade etti.
Güvenlik endişesiyle Danane'den kola çuvalları taşıyan ticari bir kamyonla kaçmak zorunda kaldıklarını aktaran Kone, annesinin Kızılhaç bünyesindeki çalışmaları nedeniyle Liberyalı paralı askerlere silah sağlamakla suçlandıklarını ve silahlı kişilerin evlerini aradığını kaydetti. Ülkesinde ekonomik faaliyetlerin yeniden canlanmasına ve altyapının gelişmesine rağmen toplumsal barışın hala kırılgan olduğunu vurgulayan Kone, "15 Kasım fark edilmeden geçip giden bir tarih olmamalı. Barış yalnızca bir söz değil, davranış biçimidir. Çünkü Fildişi Sahili hepimizin ortak değeridir." değerlendirmesinde bulundu.
Kone, barış bilincinin okullarda, ibadethanelerde ve toplumun tüm kesimlerinde yaygınlaştırılması gerektiğini belirterek gençlerin ve diasporanın uzlaşı sürecine katkı sunması çağrısı yaptı. Adalet İçin Eylem (Action Justice) Genel Sekreteri Hamed Tiekesse Samake de geçmişteki siyasi krizlerin toplumda derin yaralar açtığına dikkati çekerek, bir ülkede kriz yaşandığında bundan ilk etkilenenlerin masum insanlar olduğunu ifade etti.