ANKARA — Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalarla bölgeye 1990-2025 döneminde toplam 2 trilyon 514 milyar liralık yatırım yapıldı.
Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak'ı kapsayan bölge, Türkiye'nin yüz ölçümünün ve nüfusunun yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor. Çok sektörlü kalkınma modeliyle sürdürülen yatırımlar; tarımdan sanayiye, enerjiden turizme kadar geniş bir alanda ekonomik göstergelerin yükselmesini sağladı.
Tarımsal Sulamada 678 Bin Hektar Sınırı Aşıldı
Bölgedeki sulama projeleri çerçevesinde bugüne kadar 678 bin 322 hektar alan suya kavuşturuldu ve 1 milyon 496 bin 265 metre ana kanal inşa edildi. Modern sulama altyapısı sayesinde çiftçilerin yılda 3 ürün hasat edebilmesinin yolu açıldı.
Tarımsal üretimdeki artış tarıma dayalı sanayiyi de harekete geçirdi. Bölgenin genel ihracatı 2025 yılında 12,9 milyar doların üzerine çıktı. Türkiye'nin pamuk ihtiyacının yaklaşık yüzde 60'ını karşılayan bölgede, iyi pamuk uygulamalarının 2026-2027 sezonunda 446 bin dekarda 109 bin 320 tona çıkarılması hedefleniyor.
Enerjide 336 Milyar Dolarlık Elektrik Üretimi
GAP bünyesinde planlanan enerji hedeflerinin yüzde 91,2'si tamamlandı. Bölgedeki hidroelektrik santralleri aracılığıyla bugüne kadar 560 milyar kilovatsaat elektrik enerjisi üretilirken, bu üretimin ekonomik karşılığı 33,6 milyar dolara ulaştı. Yapımı tamamlanma aşamasına gelen Silvan Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi devreye girdiğinde gerçekleşme oranının yüzde 94'e çıkması bekleniyor.
| Gösterge / Proje Alanı | Gerçekleşen / Hedeflenen Değer | |:--- |:--- | | Toplam Yatırım Tutarı (1990-2025) | 2 trilyon 514 milyar TL | | Sulamaya Açılan Alan | 678.322 hektar | | Tamamlanan Ana Kanal Uzunluğu | 1.496.265 metre | | Üretilen Elektrik Enerjisi | 560 milyar kWh | | Elektrik Üretiminin Parasal Değeri | 33,6 milyar dolar | | Enerji Hedefleri Gerçekleşme Oranı | Yüzde 91,2 | | Bölge İhracatı (2025) | 12,9 milyar dolar üzeri | | 2024-2028 GAP Eylem Planı Bütçesi | 496 milyar TL (198 proje) |
2024-2028 Eylem Planı ile 570 Bin Kişiye İstihdam
Bölgedeki kalkınma hamlesini hızlandırmak amacıyla hazırlanan 2024-2028 GAP Eylem Planı kapsamında 198 projeye toplam 496 milyar liralık bütçe tahsis edildi. Plan doğrultusunda Silvan, Kralkızı-Dicle, Mardin, Adıyaman ve Hilvan-Siverek projeleriyle 475 bin hektar alan daha sulamaya açılarak 570 bin kişiye istihdam sağlanması planlanıyor.
Eylem planı periyodunda ayrıca akıllı sulama alanının 26 bin hektardan 400 bin hektara çıkarılması, turizmdeki yatak kapasitesinin 98 bin 696'ya yükseltilmesi ve sanayi dönüşüm programıyla 38 yeni yatırımın üretime kazandırılması hedefleniyor.