ANKARA — Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, insansız hava araçlarının (İHA) uzun mesafeli, görüş hattı dışı ve otonom uçuşlarını güvence altına alacak "drone otoyolları" projesinin hukuki altyapısını tamamladı. Yeni düzenlemeyle gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava koridorları oluşturulacak ve hava araçları belirlenen güzergâhlarda emniyetli biçimde seyredecek.
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, karayolu trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık çağının kapılarını araladıklarını belirtti. Uraloğlu, dijital hava koridorlarının sınırları, giriş-çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasiteleri ve araçlar arasındaki asgari ayırma kriterlerinin Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) koordinasyonunda belirleneceğini ifade etti.
Uçuş rotalarını yapay zekâ belirleyecek
İHA koridorlarına ait tüm teknik parametreler, SHGM'nin merkezî dijital platformu olan İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacak. Droneların yazılımları bu verileri doğrudan okuyarak uçuş planlarını otomatik olarak işleyecek. Koridorlar, askeri ve tehlikeli yasak bölgeler ile NOTAM yayımlanan sahalarla kesişmeyecek şekilde haritalandırılacak.
Otonom uçuş rotalarının en kısa mesafe ve faz farkı esas alınarak yapay zekâ desteğiyle çizileceğini vurgulayan Bakan Uraloğlu, sistemin kontrol mekanizmasına dair şu bilgileri paylaştı:
"Otonom uçuşların kontrolü İHATTYS üzerinden anlık olarak sağlanacak. Gerektiğinde uçuş sınırları daraltılabilecek, güzergâh revize edilebilecek, araçların zorunlu inişi yaptırılabilecek veya uçuşlar durdurulabilecek. Bağlantı kopması halinde ise araçlar yerleşim yerlerinden uzak tutularak önceden belirlenmiş acil kurtarma alanlarına yönlendirilecek."
Kargo sağlık ve sanayi taşımacılığına entegre edilecek
Hayata geçirilen hava koridorları, özellikle lojistik ve sağlık taşımacılığında kritik bir rol üstlenecek. Sistem sayesinde şehirlerarası kargo taşımacılığı ile lojistik ve aktarma merkezleri arasında düzenli otonom seferler düzenlenebilecek.
Hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numunelerin dakikalar içinde ulaştırılması hedeflenirken; adalar ile kış aylarında karayolu bağlantısı kesilen yerleşim yerlerine havadan acil ikmal sağlanacak. Ayrıca organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasında parça transferi yapılabilecek; enerji iletim hatları, boru hatları, demiryolu ve karayolu şebekelerinin denetimi de bu koridorlar üzerinden kesintisiz yürütülecek.