ANKARA — Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, gözaltında zorla kaybetme fiilinin Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) müstakil bir suç olarak tanımlanması ve bu suçta dava zamanaşımının kaldırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına kanun teklifi sundu.
Kanun teklifinin gerekçesinde, Türkiye'de özellikle 1990’lı yıllarda yaşanan zorla kaybetme vakalarının üzerinden 30 yılı aşkın süre geçmesine rağmen çok sayıda kişinin akıbetinin aydınlatılmadığı vurgulandı. Yıllarca etkin biçimde işletilmeyen adli süreçlerin ardından dosyaların zamanaşımı öne sürülerek kapatılmasının cezasızlık yarattığı belirtilen metinde, Rıdvan Karakoç, Hasan Ocak, Kenan Bilgin, Talat Türkoğlu, Murat Yıldız, Mehmet Şirin Maltu ve Fehmi Tosun soruşturmalarına işaret edildi. Gerekçede, bir soruşturmanın sonuçlandırılmadığı yılların sonradan dosyanın kapatılması için gerekçe yapılamayacağı ifade edildi.
TCKye zorla kaybetme maddesi önerisi
Meclis'e iletilen teklif uyarınca, kamu görevlileri veya devletin yetkilendirmesi, desteği ya da rızasıyla hareket eden kişiler tarafından bir kimsenin hürriyetinden yoksun bırakılması ve ardından bu durumun inkâr edilmesi ya da akıbetinin gizlenmesi, TCK'ye eklenecek 109/A maddesi kapsamında "Zorla kaybetme" suçu sayılacak. Düzenleme ile bu fiili işleyenler hakkında 15 yıldan 20 yıla kadar hapis cezası verilmesi talep ediliyor.
Teklifte ayrıca suçun, kaybedilen kişinin özgürlüğüne kavuştuğu veya akıbetinin resmi makamlarca kesin biçimde tespit edildiği tarihe kadar kesintisiz devam edeceği hükme bağlanıyor. Fiilin devam eden yapısı nedeniyle dava zamanaşımı sürelerinin işlememesi öngörülürken, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 172. Maddesinde yapılacak değişiklikle de savcılıkların zamanaşımı gerekçesiyle takipsizlik kararı vermeden önce sürecin kesintisiz niteliğini ve akıbet araştırmasını ayrıntılı gerekçelendirmesi zorunlu hale getiriliyor.