ANKARA — Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, kamuoyunda "drone otoyolu" olarak adlandırılan insansız hava aracı (İHA) hava koridorlarının hukuki ve teknik altyapısını tamamladı. Yeni düzenlemeyle insansız hava araçlarının uzun mesafeli, görüş hattı dışı ve otonom uçuşlarının dijital koridorlar üzerinden emniyetli biçimde gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları inşa edeceklerini belirterek, karayolu trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık modelinin devreye alınacağını duyurdu.
Uçuş koridorları İHATTYS üzerinden yönetilecek
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) koordinasyonunda oluşturulacak drone otoyollarının sınırları, giriş-çıkış noktaları, uçuş yönleri ve kapasiteleri dijital ortamda belirlenecek. Sistem kapsamında hava araçları arasındaki asgari ayırma kriterleri de sayısal verilerle haritalandırılacak.
Söz konusu veriler, SHGM'nin merkezî platformu İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yayımlanacak. İHA yazılımları bu parametreleri doğrudan okuyarak belirlenen kurallar çerçevesinde seyrüsefer icra edecek. Koridorların; yasaklı, tahditli, tehlikeli bölgeler ile NOTAM yayımlanan sahaları kesmeyecek şekilde planlandığı bildirildi.
Yapay zekâ destekli rota ve acil iniş protokolü
İHA koridorlarındaki otonom uçuş rotaları, en kısa mesafe ve faz farkı esas alınarak yapay zekâ algoritmalarıyla çizilecek. Uçuş kontrolü anlık olarak İHATTYS üzerinden izlenecek; riskli durumlarda koridor sınırları daraltılabilecek, rota değiştirilebilecek ya da acil iniş talimatı verilebilecek. Araçla bağlantının kopması senaryosunda ise İHA'lar meskûn mahal üzerinden geçmeden önceden tanımlanmış güvenli kurtarma sahalarına yönelecek.
Kargo sağlık ve sanayi lojistiğinde kullanılacak
Dijital hava koridorlarının özellikle şehirlerarası kargo taşımacılığı ve aktarma merkezleri arasındaki düzenli lojistik hatlarında yoğun olarak kullanılması planlanıyor. Sistem; hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune nakliyesini hızlandıracak. Ayrıca kış aylarında karayolu ulaşımı aksayan yerleşim yerlerine, adalara, organize sanayi bölgeleri ile limanlar arasındaki kritik parça transferlerine doğrudan lojistik destek sağlayacak.