İSTANBUL — Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı ve Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma Merkezi (KUISCID) Direktörü Prof. Dr. Önder Ergönül, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir felaket olmadığını vurguladı. Ergönül, sürecin enfeksiyon hastalıklarından göç dalgalarına, gıda güvenliğinden küresel eşitsizliklere kadar uzanan doğrudan bir halk sağlığı krizine dönüştüğünü ifade etti.
COP 31 kapsamında düzenlenen "İklim Krizi ve Halk Sağlığı Yanıtı" oturumunda değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Ergönül, iklim krizinin artık akademik bir varsayım ya da uzak bir gelecek öngörüsü olmaktan çıktığını, somut sonuçlarının doğrudan yaşandığını belirtti. Yükselen sıcaklıklar, kuraklık dalgaları, ani sel felaketleri, orman yangınları ve düzensiz yağış rejimlerinin toplum sağlığını doğrudan tehdit ettiğinin altını çizdi.
Taşıyıcı türler yeni coğrafyalara yayılıyor
İklimsel dalgalanmaların enfeksiyon zincirleri üzerindeki etkilerine işaret eden Ergönül; sıcaklık ve nem dengesindeki değişimlerin kene, sivrisinek gibi hastalık vektörlerinin yaşam alanlarını hızla genişlettiğini söyledi. Bilimsel modellemelerin 2050 yılına kadar bu taşıyıcı türlerin daha önce görülmedikleri yeni coğrafi alanlara yerleşebileceğini gösterdiğini kaydetti.
Bu riskleri erken aşamada belirlemek amacıyla KUISCID ile California Üniversitesi Los Angeles (UCLA) ortaklığında Ekolojik Araştırma Ağı projesinin yürütüldüğü bilgisini veren Ergönül, hayvanlar, vektörler ve ekolojik değişimler arasındaki bağın izlenerek zoonotik tehditlerin erkenden tespit edilmesinin amaçlandığını aktardı.
Yapay zeka destekli erken müdahale çağrısı
Halk sağlığı risklerinin birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini hatırlatan Prof. Dr. Ergönül, ekosistem kayıpları, su kıtlığı, zorunlu göç ve ekonomik kırılganlıkların birbirini besleyen süreçler olduğuna dikkat çekti. Olası krizlere karşı hazırlıklı olabilmek için yapay zeka destekli epidemiyolojik analizlerin geliştirilmesi, sınır ötesi bilimsel iş birliklerinin güçlendirilmesi ve erken uyarı mekanizmalarının uluslararası düzeyde hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.