TAHRAN — İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkenin nükleer doktrininin geleceğine dair üst düzeyde "büyük bir stratejik tartışma" yürütüldüğünü belirterek, zenginleştirilmiş uranyum stokunun "nasıl tanımlanırsa tanımlansın" ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılacağını açıkladı.
Arakçi, cumartesi günü İran devlet haber ajansı IRNA'ya verdiği mülakatta, zenginleştirilmiş materyal stokunun ülke içinde kalmaya devam edeceğini vurguladı. İranlı bakanın bu sözleri, ABD ile yaşanan çatışma ortamında Tahran'ın nükleer programını yalnızca sivil amaçlarla sınırlama politikasından uzaklaşabileceği yönündeki değerlendirmeleri artırdı.
Nükleer Doktrin Neden Tartışılıyor?
İran, uzun yıllardır nükleer programının elektrik üretimi, tıbbi araştırma ve tarım gibi yalnızca barışçıl amaçlara yönelik olduğunu savunuyor. Bu politika, merhum Ayetullah Ali Hamaney tarafından yayımlanan ve nükleer silah geliştirilmesini yasaklayan fetvaya dayanıyor. Tahran yönetimi, 1970 yılında taraf olduğu Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) kapsamında uranyum zenginleştirme hakkının "müzakere edilemez" olduğunu ifade ediyor.
Buna karşın Arakçi, yasa yapıcılar ve yetkililer arasında doktrin değişikliği konusunda iki tarafın da "güçlü argümanlara" sahip olduğu bir tartışma yürüdüğünü belirtti. Reform yanlılarının, mevcut nükleer silah karşıtı yaklaşımın geçen yıl ve bu yıl ABD ile İsrail güçlerinin hedefi olan nükleer tesisleri "korumakta başarısız olduğunu" savunduğunu aktaran Arakçi, resmi bir politika değişikliğinin ise "geniş kapsamlı sonuçları" olacağını kaydetti. Arakçi, "Şu an için doktrinimiz değişmedi ve resmi tutumumuz aynı" ifadelerini kullandı.
Uranyum Stokları ve Ateşkes Süreci
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), 2025 yılında İsrail'in İran'a yönelik saldırıları öncesinde Tahran'ın yaklaşık yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 440 kilogram uranyuma sahip olduğunu tahmin etmişti. Bu oran, elektrik üretimi için gereken yaklaşık yüzde 3 seviyesinin oldukça üzerinde yer alırken, nükleer silah yapımı için gereken yüzde 90 eşiğine ulaşmayı hızlandıran kritik bir aşama olarak görülüyor.
Öte yandan ay başında güvenlik yetkilisi Muhsin Rızai yeni bir savaş çıkması halinde önceki doktrinin sürdürülüp sürdürülmeyeceğinin tartışıldığını söylemiş, 12 Kasım'da ise Uzmanlar Meclisi savunma doktrininin gözden geçirilmesi ve caydırıcılığın sağlanmasının "kaçınılmaz gereklilik" haline geldiğini bildirmişti. Savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabalarda Washington yönetimi, tam ateşkes için İran'ın asla nükleer silah geliştirmeyeceğine dair garanti talep ediyor.

