TAHRAN — İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin etkisi altında hareket ettiğini savundu. Başkent Tahran'da düzenlediği haftalık basın toplantısında konuşan Bekayi, ajansı İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin tek taraflı raporlar hazırlamakla suçladı.
UAEA ve NPT hakkındaki açıklamalar neler?
Bekayi, UAEA'nın mevcut yaklaşımının uluslararası yetkin bir kuruluş olarak güvenilirliğine zarar vereceğini belirtti. İran'ın nükleer santrallerine yönelik saldırıların ajans tarafından görmezden gelindiğini öne süren Bekayi, bu durum değişmedikçe ilişkilerde ilerleme beklenemeyeceğini vurguladı.
"UAEA, teknik ve bağımsız bir kurum mu olacağı yoksa ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin etkisi altında faaliyet göstermeye devam mı edeceği konusunda karar vermeli."
İran kamuoyunda Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'ndan (NPT) çekilme yönünde görüşler bulunduğunu hatırlatan Bekayi, anlaşmaya taraf olunduğu sürece hükümlere bağlı kalınacağını ifade etti. Almanya ve Fransa'nın uranyum zenginleştirmeyi durdurma çağrısına da yanıt veren Bekayi, bu hakkın NPT üyeliğinden doğduğunu söyledi. Ayrıca güvenlik yükümlülüklerinin askıya alınmadığını belirterek, geçtiğimiz haftalarda Buşehr Nükleer Santrali'nde Rusya ile ikili anlaşmalar çerçevesinde denetim yapıldığını aktardı.
Çin Rusya ve ABD ile müzakere mesajları
ABD Başkanı Donald Trump'ın gelecek hafta Filipinler ve Çin'e yapacağı ziyaretle Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le gerçekleştireceği üçlü görüşmeye değinen Bekayi, Tahran'ın Moskova ve Pekin ile stratejik ortaklığı bulunduğunu kaydetti. Rusya ve Çin'in ABD ile doğrudan müzakere teklifi ilettiği iddialarına ilişkin ise Bekayi, müzakere yönteminden ziyade ciddiyet ve iradenin belirleyici olduğunu, Washington yönetiminin imzaladığı mutabakat zaptını iki hafta içinde ihlal ettiğini öne sürdü.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'ın müzakerelerden alınması konusunda şahıslar yerine devlet davranışlarının önemli olduğunu dile getiren Bekayi, ABD'de 13 Kasım'da hava trafik kontrol merkezlerinde yaşanan iletişim sorununu da eleştirdi. Bekayi ayrıca Fransız market zincirlerinin soğutma sistemlerine yönelik siber saldırı suçlamalarını reddederken, Almanya'nın ABD'den sonra İsrail'e en çok silah gönderen ikinci ülke olduğunu iddia etti.