ZONGULDAK — Türk bilim insanları, kanser tedavisinde kullanılmak üzere yeni ilaç adayı moleküller geliştirdi. Laboratuvar ortamında ve bilgisayar destekli analizlerle incelenen moleküllerin; meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerinde etkili olduğu belirlendi.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zuhal Gerçek, İstanbul Medipol Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Güzel ve araştırmacı Betül Yeşil, "Yeni Tirozin Kinaz İnhibitörlerinin Sentezi ve Biyolojik Aktivitelerinin Araştırılması" başlıklı ortak bir çalışma yürüttü. Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) desteğiyle hayata geçirilen projenin ilk aşamasında moleküllerin sentezi tamamlandı, ardından antikanser aktiviteleri test edildi.
İki Ayrı Patentle Koruma Altına Alındı
Yürütülen deneysel ve teorik çalışmalar sonucunda geliştirilen moleküllerin kanserli hücreler üzerindeki etkinliği ortaya konuldu. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2024 yılında tescillenen buluş, yapılan başvurunun ardından Avrupa patenti almaya da hak kazandı.
Çalışmanın detaylarını paylaşan Prof. Dr. Zuhal Gerçek, hedeflerinin kanser ilacı adayı molekülleri sentezlemek ve antikanser etkilerini kanıtlamak olduğunu belirtti. Gerçek, elde edilen bulgulara ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Yaptığımız çalışmalar neticesinde bu yeni moleküllerin özellikle meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerinde etkili olduğunu kanıtlamış olduk. Bu özelliklerini gerek deneysel gerekse teorik olarak ortaya koyduk. Neticesinde bir ulusal, bir de Avrupa patenti olmak üzere iki patentle de bu fikrimizi koruma altına aldık. Böylece yerli ve milli ilaç üretiminde ufak bir adım atmış olduk."