ZONGULDAK — Türk bilim insanları, kanser tedavisinde kullanılmak üzere meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerinde etkili yeni ilaç adayı moleküller geliştirdi. Yerli ve milli ilaç üretimi hedefleri doğrultusunda yürütülen bilimsel çalışma, hem Türkiye'de hem de Avrupa'da tescillenerek çifte patent aldı.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zuhal Gerçek, İstanbul Medipol Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Güzel ve araştırmacı Betül Yeşil, "Yeni Tirozin Kinaz İnhibitörlerinin Sentezi ve Biyolojik Aktivitelerinin Araştırılması" başlıklı ortak bir projeye imza attı.
Üç kanser türünde etkinlik kanıtlandı
Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) desteğiyle hayata geçirilen çalışmada laboratuvar ortamında sentezlenen moleküllerin meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerindeki biyolojik etkileri incelendi. Moleküllerin hücresel düzeydeki antikanser mekanizmaları hem deneysel yöntemlerle hem de bilgisayar destekli simülasyonlarla analiz edildi.
Sentez aşamasını bizzat tamamladığını belirten Prof. Dr. Zuhal Gerçek, antikanser aktivitelerinin Prof. Dr. Mustafa Güzel ve Betül Yeşil tarafından yürütüldüğünü açıkladı. Gerçek, elde edilen bulgulara ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
"Yaptığımız çalışmalar neticesinde bu yeni moleküllerin özellikle meme, prostat ve akciğer kanseri hücreleri üzerinde etkili olduğunu kanıtlamış olduk. Bu özelliklerini gerek deneysel gerekse teorik olarak ortaya koyduk. Neticesinde bir ulusal, bir de Avrupa patenti olmak üzere iki patentle de bu fikrimizi koruma altına aldık. Böylece yerli ve milli ilaç üretiminde ufak bir adım atmış olduk."
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2024 yılında tescillenen buluşun Avrupa patent başvurusu da onaylandı. Yeni moleküllerin ileri faz çalışmalarının tamamlanarak klinik araştırma süreçlerine taşınması hedefleniyor.