ANKARA — Türkiye'de vatandaşların günlük yaşamlarını sürdürebilmek için yaptığı temel harcamaların önemli bir bölümünü dolaylı vergiler oluşturuyor. Gıdadan giyime, elektrikten akaryakıta, cep telefonundan otomobile kadar çok sayıda ürün ve hizmette Katma Değer Vergisi (KDV) uygulanıyor. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) kapsamına giren kalemlerde ise tüketicinin ödediği toplam vergi payı daha da yukarı çıkıyor.
Hangi harcamalarda KDV ve ÖTV devreye giriyor?
Temel tüketim mallarının neredeyse tamamında fiyata yansıyan KDV oranı, ürün ve hizmet grubuna göre yüzde 20 seviyesine kadar ulaşıyor. Günlük yaşamın vazgeçilmezleri arasında yer alan gıda, giyim ve elektrik faturaları bu vergi yükünden doğrudan etkileniyor. Öte yandan akaryakıt, otomobil, cep telefonu, sigara ve alkollü içecekler gibi kalemlerde KDV'ye ek olarak ÖTV de tahsil ediliyor.
Dolaylı vergiler tüketici bütçesini nasıl etkiliyor?
Aynı ürün üzerinde hem KDV hem de ÖTV'nin birlikte uygulanması, satış fiyatlarının vergisiz bedelin çok üzerine çıkmasına yol açıyor. Özellikle akaryakıt ve ulaşımla bağlantılı kalemlerdeki vergi yükü, diğer mal ve hizmetlerin maliyetlerine de dolaylı biçimde yansıyor. Tüketiciler günlük alışverişlerinden fatura ödemelerine kadar yaptıkları her harcamada vergi kalemiyle karşılaşıyor. Vergi yükünün tüketici harcamaları içindeki payı, hane halkı bütçesi açısından belirleyici başlıklar arasında yer almaya devam ediyor.