İSTANBUL — Türkiye genelinde riskli yapı stokunun yenilenmesi hız kazanırken, kentsel dönüşüm süreçlerinde yaşanan en büyük darboğazlardan birinin malikler arasındaki uzlaşmazlık, bilgi kirliliği ve şeffaflık eksikliği olduğu belirlendi.
Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın verilerine göre 2012 yılından bu yana ülke genelinde 2 milyon 761 bin bağımsız bölüm dönüşüm kapsamına alındı, 2 milyon 378 bin bölümün ise yenileme işlemleri tamamlandı. Yaklaşık 12 milyon vatandaşın can güvenliğini doğrudan ilgilendiren bu çalışmalar kapsamında kira, faiz desteği ve kamulaştırma ödemeleriyle birlikte sağlanan toplam kamu desteği 351 milyar TL'ye ulaştı. Ancak sağlanan finansman imkanlarına rağmen, apartman sakinlerinin ortak karara varamaması ve tekliflerin şeffaf karşılaştırılamaması süreci kilitliyor.
Kararlar mesaj gruplarından dijital dosyaya taşınıyor
Akademik araştırmalar da maddi zorlukların yanı sıra müteahhitlere duyulan güvensizlik, şeffaflık eksikliği ve kat maliklerinin kendi aralarındaki ihtilafların dönüşümü ciddi ölçüde yavaşlattığını gösteriyor. Süreçteki belirsizlikleri ortadan kaldırmak amacıyla İTÜ ARI Teknokent bünyesinde faaliyet gösteren Sercair Teknoloji tarafından "360Dönüşüm" adlı dijital platform geliştirildi. İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa'da kullanıma açılan sistem; karar, teklif ve teknik belgeleri binaya özel tek bir ortak veri tabanında topluyor.
Platformun çıkış noktasını değerlendiren Kurucu Mimar Serap Sayar Soyyiğit, inşaat sektöründeki deneyimlerinde kararların dağınık mesaj gruplarında alınmasının taraflar arasındaki uzlaşmayı zorlaştırdığına şahit olduklarını belirterek şu bilgileri paylaştı:
"Yıllara yayılan süreçte karar, belge ve sözleri bir araya getiren ortak bir zemin bulunmuyor. Herkesin aynı bilgilere ulaşabildiği, kararların oylama ve tarihli tutanaklarla kayıt altına alındığı, müteahhit tekliflerinin tek tip şartname üzerinden şeffafça kıyaslandığı bir altyapı oluşturduk."
Henüz erken aşamada olan platform üzerinden malikler, teklif toplama ve karar alma süreçlerini mobil ve web uygulaması aracılığıyla yürütebiliyor.