HAVANA — Küba, ABD'nin ekonomik, ticari ve mali ablukası ile ağırlaşan enerji kuşatmasının yol açtığı çok yönlü kriz karşısında üretim, diplomasi ve uluslararası dayanışma hatlarında mücadelesini sürdürüyor. Ülkede 14 Kasım 2026 Cumartesi itibarıyla sanayi, tarım, turizm ve elektrik şebekesindeki gelişmeler gündemin ilk sırasındaki yerini koruyor.
Yaratıcı direniş çağrısı ve altı temel talimat
Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel Bermúdez, 1976 yılında kurulan ve 50. Yılını kutlayan Ulusal Yenilikçiler ve Rasyonalizasyoncular Derneği (ANIR) üyeleriyle Devrim Sarayı'ndaki Portocarrero Salonu'nda bir araya geldi. Buluşmanın bir kapanış değil mücadele çağrısı olduğunu belirten Díaz-Canel, "50 yıl, Kübalı yenilikçilerin ne ürettiği, ne kadar tasarruf sağladığı ve ne icat ettiğiyle ölçülür" dedi.
Dış baskılar altında en kritik savunma hattının "yaratıcı direniş" olduğunu vurgulayan Díaz-Canel, ithal yedek parçaların ulaşmadığı alanlarda yerli tasarım ve tersine mühendisliğin devreye girdiğini ifade etti. Ülkede yürütülen 176 ekonomik ve sosyal dönüşümün sahaya inmesi için işletme-üniversite-araştırma merkezi iş birliğinin güçlendirilmesini isteyen Küba lideri, önümüzdeki dönem için şu altı temel talimatı sıraladı:
- Yaratıcı direnişi günlük çalışma yöntemi haline getirmek.
- Gençlerin ve kadınların üretim süreçlerine katılımını artırmak.
- Başarılı teknik çözümleri tüm iş yerlerine yaymak.
- İthalatı ikame eden yeniliklerle ablukaya karşı koymak.
- Somut üretim verileriyle hesap vermek.
- Enerji geçişi ile dijitalleşmeyi kararlılıkla sürdürmek.
Dışişleri ve turizmden abluka tepkisi
Küba Dışişleri Bakan Yardımcısı Carlos Fernández de Cossío, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, uluslararası gözlemcilerin ABD yaptırımlarını göz ardı ederek durumu sıradan bir kriz gibi sunmasına tepki gösterdi. Yaşananların kasıtlı olarak yaratılmış "yapay bir kriz" olduğunu belirten Cossío, yaptırımların üçüncü ülkelerin şirketleri ve vatandaşları üzerinde de baskı kurduğunu kaydederek, "Sorun Küba değil; sorun ABD'nin Küba'ya yönelik saldırganlığıdır" ifadelerini kullandı.
Küba Turizm Bakanı Juan Carlos García ise hava yolu şirketlerine ve yabancı firmalara yönelik baskıların sektöre ağır darbe vurduğunu açıkladı. García, oluşan koşullar nedeniyle 2026 yılı için öngörülen 2,2 milyon turist hedefine ulaşmanın imkansız hale geldiğini bildirdi. Bakan, Halk İktidarı Ulusal Meclisi tarafından onaylanan dönüşümler ve kamu-özel sektör iş birlikleriyle yeni alternatifler ürettiklerini aktardı.
Rusya ve Malezyadan destek Matanzasta üretim artışı
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov ile Küba Dışişleri Birinci Bakan Yardımcısı Gerardo Peñalver Portal, 13 Kasım tarihinde telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Moskova'nın adaya yönelik ekonomik baskılara karşı tutumunu teyit eden Ryabkov, Küba halkına siyasi ve maddi yardım sağlamaya devam etmeye hazır olduklarını belirterek ekonomik, ticari, mali ve yakıt ablukasının derhal sonlandırılması çağrısında bulundu.
Dayanışma kapsamında Küba'nın Malezya Büyükelçisi Yadira Ledesma da Matanzas eyaletindeki Colón Hastanesi'ne bağışlanan modern endoskop ve kolonoskop cihazı için destekçilere teşekkür etti. Ledesma, cihazın yaklaşık bir yıllık zorlu sevkiyat sürecinin ardından hastaneye ulaştırıldığını belirtti.
Öte yandan Matanzas Damızlık Hayvancılık İşletmesi, yeni ekonomik yetkilerle yakıt kaynaklı zararlarını telafi ederek Ekim ayında 77 milyon pesonun üzerinde gelir elde etti. Özel KOBİ'lerle ortaklıklar kuran, 200 hektardan fazla yeni araziyi üretime açan ve akaryakıt istasyonu kiralayan işletme, manda sütü peyniri üretimine geçerken süt üretiminde yüzde 50 ila 70 arasında toparlanma sağladı.
Elektrik şebekesinde 1860 MW kesinti öngörüsü
Küba Ulusal Elektrik Sistemi, 2.800 megavatlık (MW) maksimum talebe karşılık mevcut kapasitenin 970 MW seviyesinde kalması nedeniyle cumartesi günü en yoğun saatlerde 1.860 MW kesinti yaşanacağını öngördü. Cuma günü 1.912 MW düzeyine çıkan kesintilerin temelinde Santa Cruz 1, Antonio Guiteras, Felton 2 ve Renté 6 ünitelerindeki arızalar ile Santa Cruz 3, Nuevitas 5, Felton 1 ve Renté 5 ünitelerindeki bakım çalışmaları yer alıyor.
Termik üretimdeki kısıtlamaların 283 MW seviyesine ulaştığı şebekede, akşam saatlerinde Renté 6 ünitesinin 50 MW katkı ile devreye alınması planlanıyor. Güneş enerjisi santralleri ise cuma günü toplam 1.762 megavat-saat (MWh) elektrik üreterek öğle saatlerinde sisteme 274 MW güç sağladı.