PARİS — Birleşmiş Milletler destekli rapor, Paris Antlaşması hedefinin geçici olarak aşılmasının bile buzullara ve kutup buz örtülerine zarar verebileceğini ortaya koydu.
Birleşmiş Milletler raporu, dünyanın buzlu bölgelerinin tehlikeli bir erimeyle karşı karşıya kaldığını ve küresel ısınmanın kaçınılmaz bir aşım döneminin ardından 1 derecenin altına düşürülmesi gerektiğini tespit etti.
Raporda, kar ve buzun kalıcı ve yaygın kaybının, Paris İklim Antlaşması'nın 1,5 derece hedefinin 2 veya 3 dereceye aşılmasının yönetilebilir veya acil emisyon kesintilerine tercih edilebilir olduğu yönündeki kalıcı efsaneyi çürüttüğü belirtildi. Gezegenin sanayi öncesi dönemden bu yana 1,3 derece ısındığı, sera gazı emisyonlarının sınırlandırılamaması ve doğanın korunamamasının, bilim insanlarını yüzyıl sonu ısınmasını 1,5 derecede tutma mücadelesinde bir miktar aşımın kaçınılmaz olduğu sonucuna götürdüğü ifade edildi. Bilim insanları, dünyadaki tüm buz ve karı içeren katı haldeki su olan kriyosfer üzerindeki aşırı etkilerin, sıcaklıkların bu eşiğin üzerinde mümkün olan en kısa süre kalması gerektiği anlamına geldiği konusunda uyardı.
Buna ek olarak, uzun vadeli ısınmayı ideal olarak 2150 yılına kadar 1 derecenin altına düşürmek için yeterli miktarda gezegeni ısıtan karbonun atmosferden uzaklaştırılması gerektiği vurgulandı. Raporda, mevcut politikalar altında beklenen ve yaklaşık 3 derecelik zirve sıcaklıklara ulaşan yüksek aşımın, yüzeye yakın permafrostun neredeyse tamamını eriteceği, okyanus dolaşımında ciddi ve muhtemelen ani bozulmaları muhtemel kılacağı ve yaygın asitlenmeye yol açacağı yer aldı. Uluslararası Kriyosfer İklim Girişimi ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından bir araya getirilen 80 bilim insanının hazırladığı raporda, küresel sıcaklıklar 1,5 dereceye düşürülse bile buzul erimesinin deniz seviyelerini yükseltmesi ve su güvenliğini tehdit etmesi gibi hasarların büyük kısmının kalıcı olacağı belirtildi.
Raporda, tarihsel ısınmaya hala tepki veren buzulların, uzun vadeli ısınma 0,8 dereceye düşürüldüğü takdirde yüzlerce yıllık bir zaman diliminde mevcut hacimlerinin yalnızca yaklaşık yüzde 70'ini koruyabileceği tespit edildi. Grönland ve Antarktika'yı kaplayan ve bugün 1990'lara kıyasla yaklaşık altı kat daha hızlı eriyen buz örtülerinin, aşımın kısa sürdüğü ve sıcaklık artışının 1,5 dereceye döndüğü senaryolarda bile buz kaybetmeye devam edeceği belirtildi. Bilim insanları, kutup buz örtüleri için güvenli ve uzun vadeli bir sıcaklık sınırının küresel ısınmanın 1,0 derece seviyesine çok daha yakın, hatta muhtemelen daha düşük olduğunu söyledi.
Kar ve buzun, ısınmanın her anlık artışına hızla tepki verdiğini belirten Kirkham, özellikle değişimlerin geri döndürülemez hale gelmesine neden olan devrilme noktaları aşıldığında, bu sistemlerin çoğunun aşım sonrası toparlanmasının yüzyıllar veya binyıllar alacağını ifade etti. Geçen ay yayımlanan bir Birleşmiş Milletler Çevre Programı raporu, sıcaklıkların sanayi öncesi dönemin 1,7 derece üzerine çıkmasını engellemek için dünyanın emisyonları 2030 yılına kadar yüzde 18, 2035 yılına kadar ise yüzde 45 oranında azaltması gerektiğini ortaya koydu. Raporda 1,5 derecenin üzerinde kalmanın iyi bir sonucu olmadığı yer aldı.