ANKARA — Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle birlikte sınav süreçlerinde yapay zekâ araçlarının kullanımının önü açılırken okul öncesi ve ilkokullarda sınav yasağı kesin hükme bağlandı.
Sınavlarda yapay zekâ ve yazılı yoklama dönemi
Yeni yönetmeliğe göre soru hazırlama ve değerlendirme aşamalarında bakanlıkça uygun görülen yapay zekâ araçları kullanılabilecek. Ölçme ve değerlendirme çalışmalarının dijital sistemler aracılığıyla kısmen ya da tamamen elektronik ortamda yürütülmesi sağlandı.
Düzenlemede okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamayacağı kesinleştirildi. Ölçme sonuçlarının öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama ve karşılaştırma amacıyla kullanılamayacağı kurala bağlandı.
Ülke geneli ortak yazılı sınavlar dışında okullarda yapılan tüm sınavların, yanıtlarını öğrencilerin oluşturduğu yazılı yoklama biçiminde uygulanması zorunlu tutuldu. Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinin sınavları; dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini ölçmek üzere yazılı ve uygulamalı olarak iki aşamada yapılacak. Ülke geneli ortak sınav yapıldığında uygulamalı bölüm okullarca gerçekleştirilecek ve iki sınav birlikte değerlendirilecek.
Okullardaki ortak yazılı sınav soruları, bakanlıkça her dönem yayımlanan konu soru dağılım tablolarına göre hazırlanacak. Bakanlıkça yayımlanmayan ders ve sınıflar için bu çizelgeler, Ölçme Değerlendirme Merkezi Müdürlüğünün görüşü alınarak il sınıf ya da alan kurullarınca oluşturulacak. Olağanüstü durumlarda sınav günlerini değiştirme yetkisi valiliklere verildi. Kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla öğrenim gören öğrencilerin değerlendirilmesinde ise Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) temel alınacak.
Ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları
Yönetmeliğe ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları başlığıyla yeni bir bölüm eklendi. Bu kapsamda Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) Araştırması, Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme Araştırması ve okuryazarlık becerileri araştırmalarının iki yıllık dönemlerle yürütülmesi kararlaştırıldı.
Okul tabanlı izleme araştırmasının her yıl uygulanacağı bildirildi. Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) ile Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) uygulamalarının genel müdürlükçe yürütüleceği, uluslararası raporlarla eş zamanlı olarak ulusal raporların da yayımlanacağı duyuruldu.
Eğitimci Özgür Bozdoğandan OYSS uyarısı
Eğitimci Özgür Bozdoğan, sosyal medya paylaşımlarında yönetmelik değişikliklerinin Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin (OYSS) hukuki dayanağını oluşturmak amacıyla yapıldığına dikkat çekerek düzenlemenin yetersiz olduğunu savundu. Mevzuatta öğretmenleri OYSS havuzundan soru kullanmaya zorlayan açık bir hüküm bulunmadığını belirten Bozdoğan, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Ancak bu değişiklik OYSS'ye hukuki dayanak oluşturmaya yetmez. Halen öğretmenleri, sınavlarını hazırlarken OYSS havuzuna tabi olmasına mecbur bırakacak bir hukuki dayanak oluşturulamamış durumda. Ölçme ve değerlendirme; havuzdan soruyla olmaz, öğretmen emeğiyle olur. Soru hazırlama yetkisi, ilgili mevzuat gereği ilgili dersin öğretmeni veya zümre öğretmenler kurulunundur. Mevzuatta, öğretmenleri OYSS havuzundan soru kullanmaya zorlayan açık bir hüküm yoktur. Bu uygulamanın idari yargı tarafından iptal edilme olasılığı da ayrıca vardır. Olası bir iptal durumu yapılan sınavların sonuçlarını da tartışmalı hale getirebilir. MEB'in bu durumu yeniden değerlendirmesi gerektiği açıktır."