İSTANBUL — İstanbul'da bu yıl 10'uncusu düzenlenen TRT World Forum 2026 kapsamında değerlendirmelerde bulunan uluslararası uzmanlar, Mekke Anlaşması'nın Lübnan başta olmak üzere Orta Doğu genelinde güvenlik ve istikrarın tesis edilmesinde kritik bir rol oynayabileceğini ifade etti.
Lübnan'daki İşbirliği ve Barış İnşası Araştırma Merkezi kurucularından araştırmacı Danya Kulaylat Hatib, Mekke Anlaşması'nın Orta Doğu'daki stratejik güvenlik boşluğunu doldurduğunu vurguladı. Hatib, İsrail'in yayılmacı politikalarının dengelenmesi ve caydırıcılığın artırılması için bölgesel bir güvenlik mimarisine uzun süredir ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Kırılgan ülkeler için kolektif caydırıcılık
Bugüne kadar bölgedeki gerilimlerin düşürülmesinde yalnızca Washington yönetimine bel bağlandığını ancak ABD'nin gerekli adımları atmadığını dile getiren Hatib, bölge ülkelerinin kendi aralarında güçlü bir ittifak kurmasının zorunlu hale geldiğini kaydetti.
Lübnan'ın sınırlı askeri kapasitesi ve kısıtlı kaynakları sebebiyle tek başına güvenliğini sağlamasının mümkün olmadığını vurgulayan Hatib, şu ifadeleri kullandı:
"Lübnan ordusunu silahlandırsanız dahi tek başlarına savunma sağlamaları son derece güç. Ancak bu paktın parçası olduklarında somut bir caydırıcı güce kavuşurlar. Paktın taşıyıcı sütunlarının Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve ilerleyen süreçte Mısır gibi güçlü bölgesel aktörler olması hayati önem taşıyor. Bu birliktelik, daha küçük ülkeler için sağlam bir güvenlik garantisi sunacaktır."
Genişleme potansiyeli ve Doğu Akdeniz dengeleri
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani'nin de Pakistan ziyaretiyle bu yapıya katılım iradesini ortaya koyduğunu hatırlatan Hatib, Mekke Anlaşması'nın ilerleyen aşamalarda İran ve Mısır gibi ülkeleri de içine alacak şekilde genişleyebileceğini belirtti. Bu genişlemenin bölgesel pazarlık gücünü artıracağına dikkat çekildi.
Bölge ülkeleri arasındaki normalleşme adımlarının Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları ve sınır belirleme süreçlerine de olumlu yansıyacağını aktaran Hatib, Türkiye ile Mısır arasında son dönemde güçlenen ikili ilişkilerin deniz sınırları konusunda ortak uzlaşı zeminini güçlendirdiğini kaydetti.