ANTALYA — Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Erdoğan, kış aylarında günlerin kısalması ve güneş ışığının azalmasıyla birlikte mevsimsel depresyon belirtilerinin ortaya çıkabileceği veya şiddetlenebileceği uyarısında bulundu. Erdoğan, sürekli uyuma isteği, enerji düşüklüğü ve sosyal yaşamdan kopma gibi işaretlerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Mevsimsel depresyonun tek bir nedene bağlanamayacağını belirten Doç. Dr. Erdoğan, gün ışığındaki azalmanın temel etken olduğuna işaret etti. Kış döneminde evde geçirilen sürenin uzaması ve sosyal faaliyetlerin azalmasının da depresif belirtileri tetikleyebildiğini kaydeden Erdoğan, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
"Tek bir faktörü suçlamak doğru değil ama kış döneminde güneş ışığı azalıyor, gün kısalıyor. Güneş ışığındaki azalmayla birlikte depresif belirtiler artıyor. Özellikle evde geçirilen zaman artıyor, sosyal etkinlikler azalabiliyor. Gün ışığının azalması buradaki ana faktör olarak değerlendirilebilir."
Mevsimsel depresyon günlük yaşamı nasıl etkiliyor?
Depresyonun geçici bir mutsuzluk hali olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Erdoğan, hastalığın iş, okul ve aile hayatındaki işlevselliği ciddi biçimde bozduğunu ifade etti. Daha önce keyif alınan etkinliklere ilgisizlik, motivasyon kaybı ve uyku düzensizliğinin yaşam kalitesini belirgin şekilde düşürdüğünü aktaran Erdoğan, şunları söyledi:
"Kişi işe gidememeye, işte yeterli performans gösterememeye başlıyor. Okul performansı bozuluyor, ailesiyle ilişkileri bozulmaya başlıyor. Genel anlamda psikiyatrik olarak işlevsellikte bir bozulma oluyor. Bu durum kişilerin yaşam kalitesini belirgin olarak bozuyor."
Depresyonun halk arasında zaman zaman hafife alınabildiğine dikkati çeken Erdoğan, "Depresyon, battaniyeyle story atılan bir hastalık değildir" ifadelerini kullandı. Hastalığın tedavi edilebilir bir ruhsal rahatsızlık olduğunu vurgulayan Erdoğan, "Kişilerin umutsuz olmaması ve bu konuda bir tedavi olduğunu bilmesi gerekiyor" diyerek belirtileri yaşayanların bir psikiyatri uzmanına başvurması gerektiğini belirtti.
Gün ışığı azalınca hangi önlemler alınmalı?
Mevsimsel depresyon riskine karşı günlük yaşamda alınabilecek tedbirleri sıralayan Doç. Dr. Erdoğan, kısa yürüyüşler yapılmasını, sosyal etkinliklerin sürdürülmesini, düzenli spor ve beslenme alışkanlıklarının korunmasını önerdi. Uyku ile uyanıklık döngüsünün bozulmaması gerektiğini kaydeden Erdoğan, şu tavsiyede bulundu:
"Mümkün olduğu kadar gece 12'den önce yatağa girmek ve sabah 06.00 veya 07.00 gibi uyanmak, gün ışığından olabildiğince faydalanmak önemli. Bu tarz tedbirler mevsimsel depresyon açısından koruyucu faktörler olarak değerlendirilebilir."
Doç. Dr. Erdoğan, kış boyunca bu koruyucu alışkanlıkların sürdürülmesinin önemine işaret ederken, belirtilerin günlük işlevselliği etkilemesi durumunda vakit kaybetmeden uzman desteği alınması gerektiğini hatırlattı.

