İSTANBUL — Otonom silah sistemlerinin hedef belirleme süreçlerinde insan denetiminin devre dışı bırakılması, askeri operasyonlarda sivil kayıpların artmasına yol açıyor. Stop Killer Robots (cinayet şüphelisi Robotları Durdurun) Kampanyası Başkanı Peter Asaro, İstanbul'da düzenlenen TRT World Forum kapsamında yapay zeka destekli otonom silahların yol açtığı risklere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İran'ın Minab kentinde bir ilkokulun vurulması olayını örnek gösteren Asaro, ABD ordusunun yapay zeka algoritmalarıyla hazırladığı hedef listelerinin insan süzgecinden geçirilmemesi nedeniyle 150'den fazla çocuğun yaşamını yitirdiğini belirtti. Bu tür sistemlerin askeri protokollerde doğrudan operasyonel yetkiyle kullanılmasının hesap verilebilirlik sorununu derinleştirdiğine dikkat çekildi.
Algoritmaların arkasına sığınma tehlikesi
Sivil ve askeri alandaki yapay zeka kullanımının hukuki sorumluluk açısından farklı kurallara tabi olduğunu vurgulayan Asaro, silahlı çatışmalarda uluslararası insancıl hukuk ve Cenevre Sözleşmeleri çerçevesinde devletlerin sorumlu tutulduğunu ifade etti. Bireysel savaş suçu sorumluluğunun tespiti için suç kastının ispatlanması gerektiğini hatırlatan Asaro, karar alma mekanizması kapalı olan sistemlerde operatörleri sorumlu tutmanın güçleştiğini kaydetti.
Operatörlerin öngörülemezlik iddiasının arkasına sığınabileceğini belirten Asaro, bu durumun askeri karar alma süreçlerinde tehlikeli bir cezasızlık alanı yaratabileceği uyarısında bulundu. Gazze ve İran'daki operasyonlarda yapay zeka algoritmalarıyla oluşturulan yoğun hedef listelerinin siviller üzerindeki yıkıcı etkisine değinilerek, otonom askeri sistemlere yönelik küresel düzeyde bağlayıcı yasal düzenlemelerin acilen hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.