Dünya

Özbekistan, Karakalpakistan için 5 milyar dolar yatırım hedefliyor

Aral Gölü'nün kurumasıyla sarsılan Karakalpakistan'da 2027'de 550 milyon dolar ihracat ve 513 bin kişiye istihdam sağlanması planlanıyor.

Özbekistan, Karakalpakistan için 5 milyar dolar yatırım hedefliyor - Dosya Haber
🎙️ Haberi Sesli Dinle:

TAŞKENT — Özbekistan, Aral Gölü'nün kuruması nedeniyle ağır bir çevre ve kalkınma kriziyle karşı karşıya kalan Karakalpakistan Cumhuriyeti için kapsamlı bir yatırım programını devreye alıyor. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in 5 Kasım'da imzaladığı ve 7 Kasım'da yürürlüğe giren kararla, ülkenin kuzeybatısındaki bölgeye 2027 yılında çekilecek yatırımların iki katına çıkarılarak 5 milyar dolara ulaştırılması hedefleniyor.

Aynı dönemde Karakalpakistan'dan yapılacak ihracatın 550 milyon dolara yükseltilmesi amaçlanıyor. Program kapsamında düşük gelirli 125 bin ailede yaşayan 513 bin kişinin daha yüksek gelir getiren işlerde istihdam edilmesi planlanıyor.

2027 büyüme hedefleri ve finansman desteği

Karara göre, 2027 yılında bölge ekonomisinin ve temel sektörlerin yüksek oranlı büyüme kaydetmesi öngörülüyor. Belirlenen sektörel büyüme hedefleri şu şekilde sıralanıyor:

| Sektör / Alan | 2027 Büyüme Hedefi | |:---|:---| | Bölge Ekonomisi (Genel) | %8 | | Hizmetler Sektörü | %17 | | İnşaat Sektörü | %13 | | Sanayi Üretimi | %7 | | Tarım Sektörü | %5 |

Sanayi ve hizmet sektörlerinin desteklenmesi amacıyla 2027-2030 döneminde Özbekistan Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Fonu'ndan ticari bankalara 100 milyon dolar karşılığı ulusal para cinsinden kaynak aktarılacak. Bankalar bu finansmanla girişimcilere 2 yıl anapara ödemesiz, 7 yıla kadar vadeli ve yıllık yüzde 14 faizli kredi sunabilecek. Özel okul öncesi eğitim kurumu açacak yatırımcılara ise 5 yıl ödemesiz dönemle 15 yıl vadeli ve yıllık yüzde 7 faizli kredi imkânı tanınacak.

Nukus City ve dijital ekonomi hamlesi

Kalkınma planı kapsamında Karakalpakistan'ın başkenti Nukus'ta 270 hektarlık alanda 50 bin kişinin yaşayabileceği Nukus City adlı yeni bir yerleşim bölgesi kurulacak. Enerji tasarruflu konutlar, iş merkezleri, oteller, parklar ve sosyal tesislerin yer alacağı projede akıllı şehir uygulamaları kullanılacak; ayrıca kentte 20 katlı modern bir iş merkezi inşa edilecek.

Bölgenin dijital ekonomideki payını artırmak için Nukus ve çevresindeki üç ilçede bulut teknolojileri ile yapay zekâ alanlarındaki yatırımların ve hizmet ihracatının 2030'a kadar 600 milyon dolara çıkarılması hedefleniyor. Bu süreçte 20 bin gence bilişim teknolojileri ve lojistik alanlarında eğitim verilerek yeni işletmelerin kurulması desteklenecek.

Aral Gölü havzasında ağaçlandırma ve tarım projeleri

Kuruyan göl tabanından rüzgârlarla taşınan tuzlu ve zararlı tozların yol açtığı sağlık, tarım ve çölleşme sorunlarına karşı 1 Nisan 2027'den itibaren Aral bölgesinde 50 bin hektarlık alanda aşamalı ağaçlandırma başlatılacak. Uluslararası karbon kredisi piyasasına yönelik çalışmalara Japonya, Güney Kore, ABD, Kanada, İngiltere ve Avustralya'dan ortakların dahil edilmesi hedefleniyor. Ayrıca 2030 sonuna kadar 100 bin hektar meranın insansız hava araçlarıyla ekilecek çöl koşullarına dayanıklı tohumlarla iyileştirilmesi planlanıyor.

Tarımsal üretim için çöl bölgelerinde 20 bin hektarda yem bitkisi yetiştirilmesi, Bozatau ilçesinde ise 7 bin 500 hektar arazinin tarıma kazandırılması öngörülüyor. Bu tarım projeleri için 2027 yılında 8 milyon dolar kaynak ayrılacak.

Çevre uzmanı Ruslan Kadirov da yaptığı değerlendirmede, Aral Gölü'nün kurumasının yalnızca çevresel değil, ekonomik, sosyal ve insani boyutları bulunan büyük bir kalkınma sorununa dönüştüğünü vurguladı. Zararlı tozların halk sağlığını tehdit ettiğini ve verimsizleşen toprakların tarımı olumsuz etkilediğini belirten Kadirov, sınırlı ekonomik imkânların özellikle kadınlar ve gençlerin geleceğini zorlaştırdığını, bu nedenle çevre koruma adımlarının eğitim ve sağlık yatırımlarıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

İlgili Haberler