ANKARA — Tarım ve Orman Bakanlığı, doğrudan tüketime veya ileri işlemeye sunulan peynirlerin üretim, ambalaj, muhafaza ve pazarlama standartlarını belirleyen yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği'ni yayımladı. 2015 yılına ait eski düzenlemeyi yürürlükten kaldıran tebliğle birlikte, peynir üretiminden etiketleme kurallarına kadar kapsamlı değişikliklere gidildi.
Etiketlerde hangi ifadeler kullanılamayacak?
Yeni düzenlemeye göre, peynir ambalajlarında ve etiketlerinde tüketiciyi yanıltabilecek "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi niteleme ve ifadelere kesinlikle yer verilemeyecek. Çiğ sütten veya termizasyon işleminden geçen sütlerden üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirlerin taze olarak satışa sunulması yasaklandı; bu ürünlerin en az dört ay uygun şartlarda olgunlaştırıldıktan sonra piyasaya sürülmesi şart koşuldu. Ayrıca pastörizasyon dengi ısıl işlem görmemiş sütten yapılan bu peynirlerin etiketlerinde, ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre puntoda "çiğ sütten üretilmiştir" ibaresi zorunlu tutuldu.
Karışık süt ve katkı maddelerine yönelik kısıtlamalar
Farklı hayvan türlerinin sütleri karıştırılarak üretilen peynirlerin etiketlerinde inek, koyun veya keçi gibi hayvan görselleri kullanılamayacak. Bu ürünlerin içindekiler listesinde hayvan türleri, kullanılan süt miktarına göre çoktan aza doğru sıralanacak. Tebliğ kapsamında peynir üretiminde süt proteini haricindeki proteinlerin, nişasta bazlı ürünlerin, jelatinin, soyanın ve bitkisel yağların kullanımı yasaklandı. Yalnızca çeşnili taze peynirlerde stabilizör amaçlı nişasta kullanımına izin verildi.
Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı en fazla yüzde 6, çeşnili taze peynirlerde ise en fazla yüzde 15 ile sınırlandırıldı. Bu ürünlerde sert kabuklu meyvelerin püre veya ezme şeklinde değil, yalnızca tane veya parça halinde kullanılması kararlaştırıldı. Tebliğde tanımlanan tüm peynir ve teleme çeşitlerinin muhafaza, nakliye ve satış süreçlerinde 10 derecenin altında tutulması zorunlu hale getirildi.
Uyum için 2027 yılına kadar geçiş süresi
Gıda işletmecilerinin yeni standartlara ve etiketleme kurallarına uyum sağlayabilmesi amacıyla 30 Nisan 2027 tarihine kadar geçiş süreci tanındı. Üreticiler bu tarihe kadar altyapılarını yeni kodekse uygun hale getirecek; belirtilen tarihe kadar mevcut ürünler için eski tebliğ hükümleri geçerliliğini sürdürecek.