LİZBON — Portekiz'de artan kira fiyatları ve konut krizine karşı sokaklara çıkan "Lizbon Kampı" (Acampada de Lisboa) hareketi, Charles fırtınası ve polis müdahalelerine rağmen barınma hakkı mücadelesini sürdürüyor. Ülkeyi etkisi altına alan fırtına nedeniyle okullar ve iş yerleri kapatılırken, Lizbon'daki Rossio Meydanı'nda kurulan çadırların kaldırılmasına karar verildi. Ancak eylemciler, çadırları sökmelerine karşın farklı etkinlikler ve kitlesel protestolarla seslerini duyurmaya devam ediyor.
10 Ekimden bu yana meydanlarda neler yaşandı?
Konut hakkı protestoları ilk olarak 10 Ekim'de Porto'da başladı ve kısa sürede Lizbon'a yayıldı. Eylemciler, Porto'daki Praça D. João I ile Lizbon'daki Rossio Meydanı'nda çadırlar kurdu. "Não consegues pagar renda? Traz tenda" ("Kirayı ödeyemiyor musun? Çadırını getir") sloganıyla örgütlenen göstericiler, Web Zirvesi'ne paralel olarak sembolü çadır olan "Kamp Zirvesi"ni de düzenledi.
Merkez sağ hükümetin protestolara yanıtı ise güvenlik güçlerinin müdahalesi oldu. Polis, 25 Ekim'de çadır kamplarını dağıttı; müdahale sırasında gözaltılar ve yaralanmalar yaşandı. 1 Kasım'da ise eylemcilere yönelik yeni bir polis müdahalesi gerçekleştirildi. Göstericiler, kiracıların tahliyesini kolaylaştıran yeni kira yasasının geri çekilmesini, tahliyelerin sınırlandırılmasını ve kamu konutlarının artırılmasını talep ediyor.
Ev fiyatları yüzde 186 arttı 300 bin konut açığı var
Portekiz'deki konut krizinin temelinde hızla yükselen fiyatlar ve arz eksikliği yer alıyor. Verilere göre 2015 yılından bu yana ev fiyatları ülke genelinde yüzde 169, Porto'da yüzde 180, başkent Lizbon'da ise yüzde 186 oranında yükseldi. Portekiz Bankası'nın verileri, ülke genelinde 300 bin konut açığı bulunduğunu ortaya koyuyor.
Ülkenin 2011 yılında yaşadığı mali kriz sırasında Avrupa Komisyonu, Avrupa Merkez Bankası ve IMF, yardım karşılığında kamu harcamalarının kısıtlanmasını şart koşmuştu. Bu süreçte yapılaşmanın büyük ölçüde özel sektöre devredilmesi, yoğun turist akını ve ev sahiplerinin uzun süreli kiralama yerine Airbnb gibi kısa dönemli kiralamaları tercih etmesi kiraları daha da yukarı çekti. İspanya, Fransa ve Almanya'daki benzer tepkilerle paralel ilerleyen eylemlerin, barınmanın temel bir toplumsal hak olarak tanınması talebiyle kitlesel olarak süreceği belirtiliyor.