DIŞ HABERLER — Rusya'da yıllardır Vladimir Putin iktidarı karşısında sessizliğini koruyan süper zengin iş insanları arasında, Putin sonrası döneme ilişkin arayışların ve tartışmaların başladığı belirtiliyor. Bazı Rus iş insanları, iş dünyasının siyasi iktidarın nimetlerinden doğrudan yararlandığı 1990'lardaki oligarşi sistemine geri dönülüp dönülemeyeceğini sorguluyor.
Kremlindeki sessizliğin ardındaki korku
Vladimir Putin, 24 Şubat 2022'de Ukrayna'ya yönelik topyekün işgali başlattıktan birkaç saat sonra ülkenin en zengin 30'dan fazla iş insanını Kremlin'deki Yekaterininsky Salonu'nda toplamıştı. Covid-19 salgını nedeniyle maske takan ve salonda sessizce oturan milyarderlere mesafeli bir noktadan seslenen Putin, üretim, ekonomi ve istihdamı desteklemek için hükümetle birlikte çalışmalarını istemişti. Toplantı boyunca davetli iş insanlarından hiçbiri tek kelime etmemişti.
Bu sessizliğin temelinde, Putin döneminde ses yükseltmenin ağır bedelleri olabileceğine dair yerleşik korku yatıyor. 2003 yılında dönemin en zengin Rus iş insanı olan petrol kralı Mihail Khodorkovsky, Putin'i yolsuzlukla suçladıktan sonra vergi kaçakçılığı, dolandırıcılık ve zimmet suçlamalarıyla 10 yıl hapis yatmıştı. Bu süreç, diğer iş insanları için açık bir uyarı niteliği taşımıştı.
1990ların oligarşisinden Putin dönemine
The Economist dergisinin Kremlin muhabirlerinden Arkady Ostrovsky, kısa süre önce Rusya'nın en zengin isimlerinden biriyle yaptığı saatler süren görüşmenin ardından, iş dünyası elitinin ülkenin geleceğine bakışında "tarihi ve siyasi bir değişim" yaşandığını hissettiğini aktardı. İş insanlarının, Putin'in görevden ayrılması veya hayatını kaybetmesi halinde 1990'lardaki güç dengelerine mi dönüleceğini yoksa daha sağlıklı bir siyasetin mi kurulacağını merak ettiği ifade ediliyor.
1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından devlet şirketlerini devralarak hızla zenginleşen "oligarklar", 2000 yılında Putin'in devlet başkanı seçilmesiyle güç kaybetmişti. Yolsuzlukla mücadele kampanyası nedeniyle 2005'te Rusya'ya girişi yasaklanan yatırımcı Bill Browder, bir dönem Davos'ta son derece özgüvenli dolaşan oligarkların Putin iktidarıyla birlikte tamamen itaatkâr bir konuma çekildiğini vurguladı.

