DIŞ HABERLER — Moskova yönetiminin Mart 2022'de Batılı ülkelere karşı devreye soktuğu "dost olmayan ülkeler" listesi, dış ekonomik yaptırımların sınırlarını aşarak doğrudan bireylerin mülkiyet haklarını, borç ilişkilerini ve aile hukukunu etkileyen bir araca dönüştü. Rus mahkemeleri ve yasama organı, söz konusu sınıflandırmayı uluslararası davalarda ve mülkiyet tescillerinde emsal olarak uygulamaya başladı.
Velayet kararlarında yaptırım gerekçesi
Uygulamanın en somut yansımalarından biri çocuk velayeti davalarında görüldü. Rusya Yüksek Mahkemesi, Rus vatandaşı bir baba ile Ukrayna vatandaşı bir anne arasındaki velayet uyuşmazlığında, çocuğun Fransa'ya iadesi talebini reddetti. Mahkeme kararında, Fransa'nın "dost olmayan ülkeler" listesinde yer alması gerekçe gösterilerek, iadenin çocuğun çıkarlarına aykırı olabileceği vurgulandı.
Söz konusu davada, baba 2025 yılı ilkbaharında tatil gerekçesiyle yurt dışına çıkardığı çocuğunu annesinin ikamet ettiği Fransa yerine Rusya'ya götürerek Rus vatandaşlığına geçirdi. Karar, mutat ikamet ülkesine iadeyi öngören uluslararası sözleşmelerin bu liste gerekçesiyle askıya alınabileceğini gösterdi.
Şirket varlıkları ve tartışmalı araç tasarısı
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, yabancı şirketlerin Rusya'daki varlıklarının geçici yönetim altına alınmasının merkezlerinin bu listedeki ülkelerde bulunmasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Bu adımlardan Nestlé, Auchan, FM Logistic, Leroy Merlin, Metro ve JTI gibi uluslararası devlerin operasyonları etkilendi. Hükümet ayrıca bu ülkelerden ithal edilen alkollü içeceklerdeki gümrük vergisini yüzde 20'den yüzde 35'e çıkardı.
Öte yandan Rusya Devlet Duması'nda gündeme gelen bir yasa tasarısı, liste kapsamındaki ülkelerden kaçırılan veya yasa dışı yollarla çıkarılan araçların Rusya'da tescil edilmesine olanak tanıyor. Tasarıyı savunanlar Batı ile kesilen hukuki iş birliğinin yarattığı boşluğu gerekçe gösterirken, hukukçular düzenlemenin mülkiyet hakkını uluslararası düzeyde zedeleyeceği uyarısında bulunuyor.