ANKARA — Sayıştay'ın Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın 2025 yılı faaliyetlerine ilişkin denetim raporu, kamu kaynaklarının kullanımı ve bütçe yönetimine dair dikkat çekici bulgular ortaya koydu. Rapora göre Bakanlık, kendi bünyesindeki denizdibi tarama filosunu tam kapasiteyle kullanmak yerine tarama işlerini ihaleyle müteahhitlere devretti.
Kendi Filosu Yerine Müteahhitlere İhale
Bakanlığın İstanbul, İzmir ve Samsun'da toplam 12 tarama gemisi ve dubası bulunuyor. Bu filo 2025 yılında toplam 589 bin metreküp tarama gerçekleştirdi. Buna karşın Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü'nün yürüttüğü Rize İyidere Lojistik Limanı, Efes Antik Kent Kanalı Denize Çıkış Yapıları, Bodrum Turgutreis Limanı, Ayvalık, Abana ve Amasra projelerindeki tarama işleri ihale kalemi olarak müteahhitlere verildi. Sayıştay, müteahhitlere yaptırılan tarama miktarının Bakanlık filosunun yıllık üretiminin yaklaşık 7,5 katına ulaştığını belirledi. Bakanlık personel mesai düzeni, aciliyet ve iklim koşullarını gerekçe gösterse de Sayıştay aynı koşulların müteahhitler için de geçerli olduğunu vurgulayarak dışarıdan hizmet alımının ancak maliyet analiziyle yapılması gerektiğini kaydetti.
Haliçport Kirası Hazine Yerine Döner Sermayeye
Raporda, kamuoyunda Haliçport olarak bilinen projenin kira gelirlerine ilişkin usulsüzlük de yer aldı. 2013 yılında 49 yıllığına 1 milyar 346 milyon dolar artı KDV bedelle kiralanan projenin ilk dönem taksitleri olan 12,7 milyon liranın (2017 ve 2018 ödemeleri) genel bütçe yerine Bakanlığın Döner Sermaye İşletmesi'ne yatırıldığı tespit edildi. Sayıştay, uygulamanın Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'ndaki "Hazine birliği" ilkesine aykırı olduğunu ve 1,35 milyar dolarlık toplam kiranın doğrudan Hazine'ye aktarılması gerektiğini belirtti.
Kıyı Tesisleri ve Bütçe Taahhütleri
Denetimde, imar planı veya teknik altyapısı eksik kıyı tesislerine verilen bir yıllık "özel izinlerin" kamu yararı gerekçesi ortaya konmadan yıllarca uzatıldığına dikkat çekildi. Ayrıca 2025 yılında 512 milyar lira harcama yapan Bakanlığın gelecek yıllara ait gider taahhütlerinin 399 milyar liraya ulaştığı, 2027 bütçe teklifinin ise 761 milyar lira olarak öngörüldüğü kaydedildi.

