SHENZHEN — Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump, Shenzhen'de gerçekleştirdikleri üçlü zirvenin ardından "Barışa Doğru Bildiri" başlıklı dört maddelik ortak bir deklarasyon yayımladı. Liderler, nükleer risklerin azaltılması, Birleşmiş Milletler'de (BM) reform yapılması, devlet yetkililerine dokunulmazlık tanınması ve enerji akışının istikrarı için petrol arzının artırılması yönünde hedefler ortaya koydu.
Somut Adım mı Simgesel Bir Buluşma mı?
Bildiride gelecekteki adımlara dair ayrıntıların sınırlı kalması uluslararası alanda tartışma yarattı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz zirveyi "fotoğraf fırsatı" olarak nitelendirirken, Brookings Enstitüsü'nden Ryan Hass açıklanan maddelerin liderler arasındaki "en küçük ortak payda" olduğunu belirtti. Tsinghua Üniversitesi'nden Sun Chenghao ise nükleer riskler konusunda diyalog vaadinin önemli bir kapı araladığını, ancak asıl testin uygulama aşaması olacağını vurguladı.
Yeni Bir Yalta Düzeni Endişesi
Üç liderin Ukrayna ve İran gibi küresel krizlerin gölgesinde bir araya gelmesi, 1945 Yalta Konferansı benzetmelerini beraberinde getirdi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Avrupalı müttefikler, kendileri masada olmadan Moskova lehine bir barış düzeni kurulmasından endişe duyuyor. Asya'da ise ABD ile ikili savunma anlaşmaları bulunan ve topraklarında yaklaşık 54 bin Amerikan askerine ev sahipliği yapan Japonya ile 28 bin 500 ABD askerinin bulunduğu Güney Kore gelişmeleri yakından izliyor.
Gözler Miamideki G20 Zirvesinde
Liderler düzeyinde yeni bir toplantı takvimi açıklanmazken, dikkatler gelecek ay Miami'de düzenlenecek G20 zirvesine çevrildi. Şi ve Trump'ın yıl içindeki dördüncü görüşmelerini burada yapması bekleniyor. Ancak Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) Ukrayna işgali nedeniyle Putin hakkında çıkardığı tutuklama emri ve çoğu G20 üyesinin Roma Statüsü'ne taraf olması, üç liderin yeniden bir araya gelme ihtimalini zayıflatan başlıca hukuki engel olarak öne çıkıyor.

